Kolenmijn na kolenmijn, topvoetbal en sinds vorig jaar ook zwaarbewapende rebellen. Dat is Donetsk in een notendop.

Een mijn bij de stad werd woensdagochtend getroffen door een zware explosie. Volgens de eerste berichten zijn meer dan dertig mijnwerkers om het leven gekomen. Tientallen anderen worden mogelijk vermist.

De explosie van woensdag gebeurde in de Zasjadko-mijn. Het is een van de grootste en gevaarlijkste mijnen van het land. Zo kwamen in 2007 meer dan honderd mijnwerkers om het leven door een explosie. In 1999 en 2001 vielen er respectievelijk 50 en 55 doden.

De mijn wordt gerund door de zakenman Joechim Zvjahilski. Hij zit ook in het parlement van Oekraïne voor een kleine pro-Russische fractie. Vroeger zat hij in het kamp van de verdreven president Viktor Janoekovitsj.

"De vriendjespolitiek waardoor Zvjahilski de mijn kon blijven leiden, is dodelijk gebleken", schreef een Amerikaanse diplomaat een paar jaar geleden na weer een ongeluk, in een vertrouwelijk document dat via WikiLeaks naar buiten kwam.

Shakhtar Donetsk

Een andere mijnbouwmagnaat is Rinat Achmetov. De zoon van een mijnwerker is de rijkste man van Oekraïne. Hij is eigenaar van de voetbalclub Shakhtar Donetsk.

Shakhtar (Oekraïens voor mijnwerker) won in 2009 de UEFA Cup en is regerend landskampioen. De club heeft een hypermodern stadion, de Donbass Arena, maar speelt zijn thuiswedstrijden voorlopig in het verre westen van Oekraïne.

Eerdere namen

De mijnen zitten in het DNA van Donetsk. De stad werd in 1869 gesticht door een zakenman uit Wales, John Hughes. Hij liet er een staalfabriek bouwen en exploiteerde de nabijgelegen kolenmijnen. Zijn naam werd in het Russisch als Joez geschreven en de stad werd naar hem Joezovka genoemd.

In 1924 werd de naam veranderd in Stalino, naar de Sovjetleider Josef Stalin. Die naam hield het tot 1961, toen Donetsk zijn huidige naam kreeg, naar een rivier die door het gebied stroomt.

'Volksrepubliek Donetsk'

Donetsk is de hoofdstad van de 'Volksrepubliek Donetsk', het staatje dat de rebellen met Russische steun hebben uitgeroepen. Ongeveer zestig kilometer ten oosten van de stad werd vorig jaar vlucht MH17 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om het leven.

Donetsk had voor het geweld iets meer dan een miljoen inwoners. In de voorsteden woonden nog eens een miljoen mensen. Daarmee was het de vijfde stad van Oekraïne. Het is niet bekend hoeveel van hen zijn achtergebleven.