Joelia Timosjenko (53) is boegbeeld van de Oeikraïense prowesterse oppositie, ex-gevangene, ex-premier en 'gasprinses'. Heeft ze genoeg steun om president van Oekraïne te worden?

Timosjenko is sinds zaterdag na ruim twee jaar in de cel weer op vrije voeten. Na haar vrijlating mengt zij zich weer nadrukkelijk in de politiek in haar land.

Haar aartsrivaal president Viktor Janoekovitsj is na maanden van protesten verdreven. Timosjenko is strijdbaar, ondanks ernstige rugproblemen.

De vraag is of ze Oekraïne kan leiden als president. Aan steun bij de oppositie leek het haar zaterdag in ieder geval niet te ontbreken. Timosjenko werd op het Onafhankelijksheidsplein Maidan in de hoofdstad Kiev als een held onthaald na haar vrijlating uit de gevangenis.

Zij heeft al gezegd mee te willen doen aan de presidentsverkiezingen eind mei. Toen ze echter eerder een gooi deed naar het presidentschap, in 2010, moest Timosjenko het afleggen tegen de pro-Russische Janoekovitsj.

Premier

Wel was Timosjenko twee keer premier van Oekraïne. In 2005 duurde haar premierschap slechts acht maanden.

Ze kwam in conflict met de toenmalige premier Viktor Joesjtsjenko, die mede dankzij haar staatshoofd was geworden, en werd ontslagen. Timosjenko voerde een sociaal beleid, terwijl Joesjtsjenko meer oog had voor de belangen van het bedrijfsleven.

In 2007 werd Timosjenko opnieuw premier, maar drie jaar later moest ze het veld ruimen na een motie van wantrouwen. Dat was kort nadat Timosjenko de tweede ronde van de presidentsverkiezingen had verloren van Janoekovitsj.

Een jaar later, in 2011, werd de politica veroordeeld tot zeven jaar cel. Ze zou haar macht hebben misbruikt bij het sluiten van een gascontract met Rusland. Volgens Timosjenko - en veel westerse landen - was de veroordeling een politieke afrekening door Janoekovitsj.

Gasindustrie

De oud-premier met de kenmerkende blonde vlecht dwars over het hoofd, ging in 1996 de politiek in. Daarvoor had zij samen met haar man een imperium opgebouwd in de gasindustrie. In de politiek leverde haar strijd tegen de corruptie en de liberalisering van de mijnbouw haar veel vijanden op.

Na een aantal jaar werd Timosjenko zelf gearresteerd op verdenking van corruptie, maar de aanklachten tegen haar werden door het gerechtshof ongeldig verklaard. 

In 2004 werd Timosjenko het symbool van de Oranjerevolutie, toen ze een hoofdrol speelde in de vele protestacties in de weken na de chaotisch verlopen tweede ronde van de presidentsverkiezingen.

Ze leidde een massabetoging van tienduizenden Oekraïners door de straten van Kiev om tegen fraude en kiezersbedrog te protesteren. In de huidige omwenteling in Oekraïne zijn ook andere oppositieleiders opgestaan, zoals ex-bokser Vitali Klitsjko. Hij heeft niet de politieke ervaring van Timosjenko, maar wel net zo veel charisma en gedrevenheid.

Corruptie

Aan de ene kant is Timosjenko bestrijder van corruptie, maar ze is er ook zelf van beschuldigd. Het is zeker niet ondenkbaar dat haar politieke vijanden alles uit de kast hebben getrokken om van haar af te komen, inclusief beschuldigingen van corruptie en machtsmisbruik.

Wellicht heeft ze genoeg steun binnen de huidige oppositie, maar werkt haar verleden tegen haar.