Pas als Nederland de finale haalt en bij voorkeur ook wint, kunnen de voetbalprestaties van Oranje eventueel een effect hebben op de Nederlandse economie.

Economen zijn vaak voorzichtig over de effecten van sportprestaties op de economie, maar een succesvol wereldkampioenschap kan toch een kleine opsteker betekenen.

Volgens ING-econoom Maurice van Sante is er vooral een effect zichtbaar op horeca en bij supermarkten, maar concrete effecten op de gehele economie zijn moeilijk meetbaar. "Als we wereldkampioen worden zou je mogelijk op de consumentenbestedingen voor een kwartaal een effect kunnen zien."

Sylvester Eijffinger, hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg, is minder conservatief. "Consumentenvertrouwen is psychologie en zeker als de finale wordt behaald of al de halve finale heeft dat invloed."

Huidige WK

Volgens de hoogleraar kan dit effect vooral bij het huidige WK groot zijn door het onverwacht overleven van de poule door het Nederlands elftal. "In Zuid-Afrika waren de verwachtingen al hooggespannen. Deze prestaties van Oranje zijn juist tegen de verwachtingen in. Juist dan is het effect hoger."

Eijffinger spreekt van een 'nudge', een zetje voor consumenten om net wel een aankoop te doen. "Je hebt natuurlijk ook de aankoop van tv’s en bier, maar de vraag is vooral hoe dat WK de aankoop van duurzame goederen beïnvloedt."

Meetbaar

"Het is heel moeilijk meetbaar en het is ook heel moeilijk voorspelbaar. We weten dat ze voorkomen. Dat hebben we kunnen zien bij eerdere WK's en EK's, maar we kunnen het niet kwantificeren op de bestedingen en we kunnen ook niet meten hoelang het duurt."

Eijffinger benadrukt dat het WK en een eventueel hoger consumentenvertrouwen niks veranderen aan de economische realiteit. "Het is niet zo dat de moeilijke situatie waarin sommige mensen zitten opeens voorbij is. Mensen moeten ook koopkracht hebben."

Verschillende sectoren

Van Sante berekende namens ING de concrete effecten op verschillende sectoren. Volgens ING zijn er bijvoorbeeld negatieve effecten op de bouw. "Daar werken voor 90 procent mannen. Die nemen eerder vrij, luisteren wat meer naar de radio. De arbeidsproductiviteit daalt dus."

Voor supermarkten heeft het WK juist een positief effect. ING rekent zo’n 10 miljoen euro extra inkomsten per WK-wedstrijd van Oranje. "Als Oranje dus doorgaat naar de finale is dat ongeveer 70 tot 80 miljoen euro extra inkomsten."

Netto zouden deze effecten elkaar wegstrepen, hoewel voor de komende wedstrijden het effect wel eens positief kan uitvallen.

Als Nederland doorgaat tot de finale wordt er 's avonds de halve finale gespeeld en in het weekend de finale. Een negatief effect op de arbeidsproductiviteit valt daardoor mee.