Zakendoen in ontwikkelingslanden en tegelijkertijd zorgen dat de samenleving er ook beter van wordt. Hulp en handel zijn voor veel bedrijven en de politiek geen gescheiden wereld meer. "Als de maatschappij niet functioneert, functioneert het bedrijfsleven ook niet."

Dat zegt Paul Polman, bestuursvoorzitter van Unilever, in een gesprek met NUzakelijk. 

"Grote bedrijven kunnen alleen bestaan als ze zich ter beschikking stellen aan de maatschappij. Maar wel op een manier zodat ze rendabel zijn en dat ook blijven. We kunnen niet gaan bedelen of afhankelijk worden van donaties", zegt Polman.

Handel en hulp combineren is ook de weg die de Nederlandse regering twee jaar geleden is ingeslagen toen Lilianne Ploumen als eerste werd benoemd tot minister voor Buitenlandse Handel én Ontwikkelingssamenwerking.

Waterputten

"De tijd dat er in ontwikkelingslanden alleen maar waterputten worden geslagen in het kader van ontwikkelingshulp is voorbij. Er is op dat gebied een nieuwe tijd aangebroken", zegt Ploumen.

Volgende week vertrekt de bewindsvrouw op handelsmissie naar Nigeria en Ghana. Met name Nigeria is veel in het nieuws vanwege aanslagen en de ontvoering van tweehonderd meisjes door de islamitische terreurgroep Boko Haram.

Tegelijkertijd liggen er veel economische mogelijkheden vanwege de snelgroeiende middenklasse. Beide kwesties komen aan bod volgens Ploumen. "Ik spreek in Nigeria met ministers over de economie en over de politieke situatie. Dat zijn namelijk geen gescheiden werelden."

Kortzichtig

Oxfam Novib-directeur Farah Karimi zegt dat hulp en handel altijd al samengingen, zo ondersteunen zij al jarenlang het Fair Trade-project omdat zij geloven dat eerlijke handel bijdraagt aan de verbetering van de leefomstandigheden van de lokale bevolking.

Maar de ontwikkelingsorganisatie is niet blij met de ingezette koers van de Nederlandse regering. "Dit kabinet behartigt vooral het belang van Nederlandse bedrijven. De kern van het beleid is handel, ontwikkelingssamenwerking komt er een beetje bij." Karimi noemt de verhoogde exportsubsidie "kortzichtig."

Samenwerken

Minister Ploumen en Unilever-topman Polman spraken elkaar deze week tijden het startsein van De Partnership Verkiezing 2014. Een initiatief waarin jonge werknemers strijden wie het beste businessplan bedenkt voor een investering in ontwikkelingslanden in samenwerking met ontwikkelingsorganisaties en overheden.

Dat er samengewerkt moet worden staat voor de betrokken partijen niet ter discussie. Karimi: "Niemand kan in zijn eentje grote problemen zoals klimaatverandering, werkloosheid en voedseltekort oplossen. Het is schandalig dat een miljard mensen iedere avond met honger naar bed gaan en 2,5 miljard mensen geen sanitaire voorziening hebben."

Zeep

Het is voor de drie partijen, politiek, bedrijfsleven en niet-gouvernementele organisaties (ngo's), dan ook geen probleem wanneer Unilever voorlichting geeft aan Afrikaanse kinderen op school over het wassen van je handen en daarmee tegelijkertijd een nieuwe markt creëert voor de verkoop van hun zeepjes.  

"Daar heb ik geen moeite mee", zegt Ploumen. "Je ziet dat in Afrika de overheden te weinig toegerust zijn om zelf voorlichting te geven, we hebben daarbij alle partijen nodig. Waarom heb ik hier wel recht op een lekker ruikend zeepje en vrouwen in Afrika niet? Dat is ook niet eerlijk."

"Het kan altijd beter, maar Unilever is binnen de sector een van de betere bedrijven op het gebied van duurzaamheid", vindt ook Karimi van Oxfam Novib.

Groei

Unilever-ceo Polman: "Ja, je groeit als bedrijf in die landen, maar wel op een verantwoorde manier. Er is niets verkeerd met groei. Waar komt anders het geld vandaan als wij de zeepjes gratis zouden weggeven? Je kunt dat alleen op deze manier doen."

Meer omzet vergroot volgens Polman ook je slagkracht om veranderingen door te kunnen voeren. "Als je 80 miljard euro omzet maakt heb je een grotere invloed om de wereld beter te maken dan als je 40 miljard euro omzet hebt."

Volgens cijfers van Unicef sterven iedere dag veertienhonderd kinderen onder de vijf jaar aan het gevolg van diarree omdat er geen schoon drinkwater is en er geen veilige sanitaire voorzieningen beschikbaar zijn.

Je handen wassen met zeep is volgens de VN-organisatie de meest effectieve en goedkope manier om infecties met bacteriën die diarree veroorzaken te voorkomen.

Einstein

Polman pleit ervoor om de eerder genoemde problemen klimaatverandering, werkloosheid en voedseltekort op een andere manier op te lossen. "Insanity is doing the same thing over and over again but expecting different results", citeert de Unilever-baas de Duitse natuurkundige Albert Einstein om zijn aanpak te onderbouwen.

"Het bedrijfsleven, ngo's en de overheid moeten voor een langere termijn samenwerken op basis van vertrouwen en daarbij het belang van anderen voor je eigen belang zetten. Zo kunnen we de wereld in een iets betere staat verlaten dan dat we er zijn ingekomen. Dat is het minste wat we kunnen doen", aldus Polman.