Onder de 28 lidstaten van de Europese Unie is grote verdeeldheid over de invoering van een belasting op financiële transacties. 

Dat bleek dinsdag tijdens het overleg van de Europese ministers van financiën in Brussel.

Een kopgroep van elf landen wil zo'n heffing op 1 januari 2016 invoeren. In de marge van de ministersvergadering spraken ze maandag af dat de transactietaks in eerste instantie alleen zal gelden voor aandelen en derivaten. 

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) is sceptisch over de plannen en hekelt het gebrek aan transparantie van de elf, die hun voorstel dinsdag op een A4'tje aan de overige ministers presenteerden. "Het hangt sterk samen met de komende Europese verkiezingen. Sommige landen denken dat ze daar beter door zullen komen door nu te komen met zo'n heffing." 

Vrij verkeer

De elf landen zijn bovendien onderling verdeeld over hoe zo'n taks eruit moet zien. Duitsland wil verder gaan door ook valutatransacties te belasten, maar andere landen en de Europese Commissie vrezen dat dat ten koste gaat van het vrije verkeer van kapitaal binnen de EU. 

"Aanvankelijk ging het erom om flitshandel aan banden te leggen, nu praten ze over kleine heffingen. Dat zal niet veel helpen om onrust op de financiële markten tegen te gaan", aldus Dijsselbloem. 

Met name Zweden en Groot-Brittannië keerden zich tegen de transactietaks. "Het is een inefficiënte belasting die veel geld kost. Het zal nadelig zijn voor de financiering van investeringen en voor de rentevoeten in Europa" zei de Zweedse minister Anders Borg. 

De Europese Investeringsbank waarschuwde dat de heffing een aderlating voor zijn operaties zou betekenen. De Europese Commissie beloofde zich te zullen buigen over een mogelijke ontheffing. 

Pensioenfondsen

Groot-Brittannië vroeg zelfs het Europese Hof van Justitie een stokje te steken voor de onderlinge afspraken van de elf, maar kreeg vorige week nul op het rekest uit Luxemburg. Als de plannen voor de heffing worden ingevoerd kan Londen die alsnog bij het Hof aanvechten. 

Nederland wil alleen aan een transactietaks deelnemen als aan een aantal voorwaarden wordt voldaan, met name een vrijwaring voor Nederlandse pensioenfondsen. "Maar ik wacht nog steeds op een duidelijk voorstel." 

De minister kon zijn scepsis over de transactietaksplannen moeilijk verhullen. "Het Europese bedrijfsleven heeft grote moeite om risicodragend kapitaal aan te trekken. En daar gaan we dan een belasting op invoeren!" 

Transactietaks gaat pas in 2016 van start