'Kunstaankoop goed alternatief voor belegging'

Een kunstaankoop is een goed alternatief om je geld in te beleggen. Dat zegt Willem van Roijen, bestuursvoorzitter van de kunstbeurs Tefaf, in een interview met NUzakelijk.

"Er is geen belegging zonder risico, maar met de aankoop van een Rembrandt zit je wel goed, en dan druk ik me voorzichtig uit", zegt Van Roijen met enig gevoel voor understatement.

Vrijdag ging de jaarlijkse beurs voor kunstvoorwerpen in het hoogste segment weer van start, het evenement duurt tot en met 23 maart.

Traditioneel vindt het evenement plaats in Maastricht, een handige uitvalsbasis voor handelaren uit Frankrijk, Duitsland, België en Zwitserland. Het vliegveld Maastricht-Aachen biedt daarnaast ook comfort voor kunstkopers uit het Verenigd Koninkrijk, Azië en Amerika. Iets minder dan de helft van de zeventigduizend bezoekers komt niet uit Nederland.

Vincent van Gogh

In de week die Maastricht omvormt tot het middelpunt voor internationale kunsthandelaren, zijn er voorwerpen te vinden die variëren in waarde van enkele honderden euro's tot vele miljoenen. De meest voorkomende prijzen liggen tussen de vijfhonderdduizend en vijf miljoen euro. De omvang van dit segment is bijna ongekend in deze sector.

Een van de topstukken is voor Van Roijen Moulin de la Galette (foto 3 in de slide), een belangrijk schilderij van Vincent van Gogh. Alhoewel de precieze prijs van zo'n kostbaar werk nooit aan de lijst hangt, heeft de betreffende handelaar wel laten weten dat het gaat om een bedrag van acht cijfers voor de komma.

"Het topsegment in de kunst heeft zonder onderbreking goed gepresteerd. Vooral de Hollandse oude meesters uit de zeventiende eeuw zoals Rembrandt en Frans Hals zijn weinig conjunctuurgevoelig", zegt Van Roijen.

Dat is voor hedendaagse kunstwerken een ander verhaal, die prijsontwikkeling is een stuk grilliger. Van Roijen: "Daarin zie je een golfbeweging, we zitten nu in een piekmoment wat betreft de topstukken in de moderne kunst."

Absolute top

Tefaf is sinds de oprichting in 1988 een begrip in de kunstwereld en wordt sindsdien door velen gezien als de meest vooraanstaande beurs in zijn soort. Die voorsprong heeft de organisatie nooit meer uit handen gegeven.

Van Roijen wil dan ook niets minder dan de absolute top. "We halen de allerbeste kunsthandelaren hier naartoe. Daarom zijn we zo succesvol." 

Het is een wisselwerking; handelaren houden hun beste kunstvoorwerpen speciaal vast voor de Tefaf, daar komen vervolgens weer mensen op af die daarin geïnteresseerd zijn en het kunnen betalen. Maar volgens Van Roijen komt er meer bij kijken dan deze 'eenvoudige' cyclus. "Tefaf is een beurs voor en door handelaren", vertelt hij. 

Winstoogmerk

Tefaf, dat is ondergebracht in een stichting, heeft geen winstoogmerk. Het geld dat wordt verdiend met onder andere de verkoop van vierkante meters aan standhouders en de kaartverkoop gaat direct weer naar de aankleding van de beurs voor het volgende jaar.

Ook de prijs per vierkante meter die handelaren moeten betalen om hun stukken tentoon te spreiden blijft daardoor laag, zegt Van Roijen.

"De goede sfeer die je op de Tefaf hebt, zie je op geen enkele andere kunstbeurs. Daarnaast hebben we er in de jaren een geoliede machine van weten te maken, dat wordt op prijs gesteld." 

China

Wereldwijd is China al jarenlang een grote speler op de kunstmarkt als je kijkt naar de opbrengsten. In 2011, toen met name het westen middenin de financiële crisis verkeerde, streefde het Aziatische land zelfs even marktleider Verenigde Staten voorbij.

In 2013 was China goed voor een wereldwijd marktaandeel van 24 procent. In dat jaar werd er wereldwijd voor ruim 47,4 miljard euro aan kunst gekocht volgens een rapport van de Tefaf. Net onder het recordniveau van 48 miljard uit 2007.

Ondanks deze potentie strandde het plan van Tefaf om een identieke beurs in Peking op te zetten. "Persoonlijk vind ik dat jammer, maar het is zakelijk een goede beslissing geweest", zegt Van Roijen daarover.

"Er waren te weinig handelaren die zich hierbij wilden aansluiten, zij zijn van mening dat de markt er nog niet klaar voor is. Daarnaast laten wij liever mensen naar ons toekomen dan andersom", aldus Van Roijen.

Lees meer over:
Tip de redactie