Onzekerheid in crisistijd is funest voor het vertrouwen van medewerkers. Slecht nieuws moet je direct en duidelijk brengen, stelt directeur van voetbalclub AZ Toon Gerbrands bij het verschijnen van zijn nieuwe boek ‘De Succescrisis’.

Het boek staat onder meer stil bij het belang van ‘investeren in duidelijkheid, uitgeruste managers, de kracht van emoties, zelfvertrouwen, zingeving, het delen van informatie en een crisis als 'keerpunt'.

Gerbrands schreef het boek voor “de crisisdienst van het bedrijfsleven, overheidsinstanties, sport”, en keek daarbij onder meer naar het werk van sociaal psychiatrisch verpleegkundigen en artsen.

Die mensen weten volgens Gerbrands wat er nodig is om een noodsituatie te bezweren en dat in een crisissituatie tegenstrijdige belangen een rol spelen.

Zij moeten flexibel zijn, beschikken over vakkennis, improvisatievermogen, daadkracht, en communicatieve en sociale vaardigheden. “Het lijkt op de functieomschrijving van een topcoach, de manager van een bedrijf”, zegt Gerbrands in gesprek met NUzakelijk.

Crisis

Hij schreef al eerder zakenboeken, “en elke keer zeg ik dat het de laatste is. Maar er is de afgelopen twee jaar gewoon heel veel gebeurd.”

Hij kreeg naar eigen zeggen van meerdere mensen de vraag hoe hij de crisis bij AZ - veroorzaakt door de ondergang van hoofdsponsor DSB - had doorstaan.

De voetbalclub haalde onder Gerbrands’ bewind negen keer Europees voetbal in elf jaar, pakte recent de beker, de landstitel en de Supercup. Maar hij kan tegelijk makkelijk een groot aantal zaken opnoemen die als ‘crisis’ golden. “Mijn lijst was nog langer dan ik vooraf had ingeschat”, zegt hij.

Zo moest de Alkmaarse club (120 medewerkers) onder leiding van Gerbrands onder meer spelers ontslaan en salarissen korten.

Richtsnoeren

Dat de club “gezond” uit de crisis is gekomen is volgens Gerbrands te danken aan drie richtsnoeren. “Het gaat om een duidelijke richting, oftewel, welke kant ga ik op. Ten tweede draait het om ‘binding’: ga rondlopen en praat met zo veel mogelijk mensen. Die mensen zitten met vragen.”

Daarbij hoort volgens hem ook toewijding aan de zaak (‘commitment’). Gerbrands bevestigt voor het eerst dat hij een half jaar geleden werd gepolst door Ajax-commissaris Hans Wijers om directeur te worden van de Amsterdamse club.

“Maar ik ga niet wegrennen als we de tent aan het redden zijn”, zegt hij over zijn inzet voor AZ. “Ik kon ook directeur van een ziekenhuis worden. Maar ik heb een commitment. Wat er ook gebeurt.”

Duidelijkheid

Gerbrands’ derde richtsnoer, “en dat klinkt misschien paradoxaal in crisistijd”, is het creëren van duidelijkheid. “Onzekerheid is vele malen erger dan slecht nieuws”, zegt hij. “Dat lijkt een simpele zin, maar stel dat je nu een huis wilt kopen. Dat is een van de gebieden waar nu te veel veranderingen zijn. Het lijkt in de politiek wel elke drie weken raak.”

Tot slot heeft Gerbrands nog één wijze les in petto. “De economische crisis beschouw ik als onbeheersbaar, dus daar steek ik ook geen energie in. Ik steek m’n energie alleen in zaken die ik kan sturen.”

Het boek ‘De Succescrisis’ verschijnt op 5 juli bij uitgeverij Pharos