'Scheidslijn tussen online en fysieke winkel verdwijnt'

AMSTERDAM - "Winkels moeten internet en technologie integreren, anders overleven ze niet." Dat is de boodschap van Cor Molenaar, hoogleraar e-marketing aan de Erasmus Universiteit en auteur van diverse boeken over retail.

Een op de drie winkels verdwijnt, zei Molenaar een jaar geleden. "Mensen geloofden me destijds niet. Nu krijg ik de vraag of ik niet te optimistisch ben geweest."

Het gaat slecht met de detailhandel in Nederland. De omzet van winkels loopt terug, terwijl de kosten hoog blijven. Faillissementen nemen toe, net als de leegstand in winkelstraten. Tegelijkertijd blijft de omzet van aankopen via internet groeien.

Maandagavond maakte Macintosh bekend bijna 80 winkels van Scapino, Dolcis, Manfield en Kwantum in Nederland te sluiten. Oorzaak ligt volgens het moederbedrijf in de succesvolle internetverkopen dat ten koste gaat van de fysieke winkels.

Internet

De oplossing ligt volgens Molenaar in minder vierkante meters en minder producten op voorraad. Met behulp van internet en technologie kan de winkelier zijn aanbod vergroten. "Niet zomaar een webshop beginnen, maar internet echt integreren met je winkel."

"Internet moet een ondersteuning zijn van je winkel. Zoals voor internetaanbieders steeds vaker een winkel ondersteuning is van de online activiteiten. Het is slechts een kwestie van tijd voordat Bol.com winkels heeft binnen Albert Heijn. Het is maar een kleine stap van een ophaalpunt naar een winkeltje."

De scheidslijn tussen webwinkels en fysieke winkels zal verdwijnen. "Het vloeit in elkaar over. In 2020 is het niet meer te meten of je te maken hebt met een winkel- of internetaankoop."

"Winkels die de stap niet kunnen maken, redden het niet. Het zijn andere tijden, andere technieken. Je kunt niet vasthouden aan hoe het vroeger was."

Supermarkt

Als voorbeeld noemt Molenaar de komst van de supermarkt en wat dat betekende voor de bakker, slager en groenteboer. Internet is de supermarkt voor de detailhandel. Als ze zich niet aanpassen aan de veranderde klant, gaan ze dezelfde toekomst tegemoet. "Je gaat pas veranderen als je pijn hebt en die pijn neemt behoorlijk toe."

Waren het eerst de muziek- en boekwinkels die last kregen van de concurrentie via internet, al snel volgden kleding- en schoenenwinkels. Volgens Molenaar gaan nu ook de speelgoed-, fietsen- en doe-het-zelf-branche de gevolgen voelen. "Het zijn producten waar online veel informatie over beschikbaar is en waar weinig risico aan vastzit."

Prijs

"De fout die veel winkeliers hebben gemaakt is te diep te snijden in het personeelsbestand, omdat die kostenpost het makkelijkst te reduceren is. Daarmee is de toegevoegde waarde van winkels afgenomen. Je hebt nu alleen nog caissières, geen adviseurs. Dan gaan mensen kopen op prijs en dat win je nooit van internet."

Volgens Molenaar zou de fabrikant de eindprijs moeten bepalen, zoals bij boeken, zodat er niet langer op prijs geconcurreerd kan worden. "Uiteindelijk profiteert ook de klant daarvan, want dan moeten winkeliers elkaar beconcurreren op service en advies."

Businessmodel

In zijn boek Red de winkel!, dat donderdag uitkomt, pleit hij voor een nieuw businessmodel waar winkeliers op een andere manier samenwerken met fabrikanten, vastgoedeigenaren en gemeenten.

"Fabrikanten zouden de voorraadfunctie van winkeliers op zich kunnen nemen. Gemeenten moeten zich realiseren dat winkels direct invloed hebben op de leefbaarheid van een omgeving en daardoor winkelen stimuleren door betere bereikbaarheid en lagere parkeerkosten. Vastgoedeigenaren zouden flexibeler met huurcontracten moeten omgaan, bijvoorbeeld een aan omzet gerelateerde huur of een huur per bezoeker."

Bouwstop

Daarnaast is Molenaar voorstander van een onmiddellijke bouwstop: "Nieuwe winkels leiden direct tot leegstand elders". "Ik snap niet dat de provincie Noord-Holland het outletcentrum bij Halfweg niet heeft tegengehouden."

Een snelle rekensom leert Molenaar dat het nieuwe winkelgebied van 24.000 vierkante meter 75 miljoen euro uit de markt zal halen. "Dat gaat ten koste van bestaande winkels in Amsterdam, maar ook in Weesp, Duivendrecht, IJmuiden en Beverwijk."

Een soortgelijk project in Zuid-Holland werd wel door de provincie tegengehouden. "Alle gemeenten in de omgeving zouden erg dankbaar moeten zijn."

Lees meer over:

NUwerk

Tip de redactie