AMSTERDAM - Mensen met een hoger inkomen maken gemiddeld minder zorgkosten maar zijn vaak wel meer kwijt aan hun zorgpremie. Dat blijkt maandag uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB).

Door de stijgende zorguitgaven staat de solidariteit in de zorg onder druk. Een kleiner basispakket of een hogere eigen bijdrage in de zorg zou daarom beter zijn, stellen de onderzoekers.

Vmbo'ers of mensen die alleen hun basisschool hebben afgerond doen een relatief groot beroep op de zorg. Gemiddeld is hun zorggebruik gelijk aan dertig tot veertig procent van hun inkomen. In de toekomst kan dat mogelijk oplopen tot zestig tot zeventig procent.

De kosten worden deels betaald door mensen met een hogere opleiding. Gemiddeld de helft van hun bijdrage gaat naar mensen met een lagere opleiding.

Solidariteit

Doordat de zorgkosten jaarlijks stijgen, vreest het CPB dat de solidariteit in de zorg uiteindelijk verdwijnt. "Als de sterke groei van de gezondheidszorg zich voortzet, kunnen vraagtekens gezet worden bij de wens om voor iedereen gelijke toegang tot zorg te garanderen", schrijven de onderzoekers.

Bovendien kunnen mensen nu, ongeacht inkomen, niet zelf kiezen voor een zorgpakket. Rijkere mensen hebben weinig keuzemogelijkheden voor uitgebreidere of luxere behandelingen. Mensen met een laag inkomen kunnen daarnaast niet kiezen voor een soberder pakket.

Basispakket

SP-leider Emile Roemer reageert in een reactie geschrokken op het voorstel van het CPB om het basispakket te verkleinen. Volgens Roemer legt het bureau een bom onder de solidariteit in de zorg.

"Minder zorg in het basispakket betekent meer tweedeling", zegt hij in een verklaring. "Mensen dreigen niet de zorg te krijgen die ze nodig hebben. Straks zien we weer aan iemands gebit hoe dik zijn portemonnee is. Die Amerikaanse toestanden moeten we hier niet hebben."

Volgens Roemer is de huidige brede opzet juist goed. "Het CPB maakt een hele grote fout. Een brede zorgverzekering is juist goed voor iedereen omdat je samen de kosten deelt als iemand ziek wordt. Iedereen betaalt premie en iedereen heeft recht op zorg", vindt hij.

Zuiniger

De PVV stelt in een reactie dat niet het basispakket op de schop moet maar dat er zuiniger moet worden omgegaan met de zorg. De tweedeling waar het CPB over spreekt is asociaal, vindt Kamerlid Reinette Klever.

"Zorgkosten die niet aan zorg besteed worden moeten we schrappen", zegt ze in een verklaring. "Onze oplossing is dan ook fraude en verspilling aanpakken, overbodige managers verwijderen en megalomane fusies verbieden. Alleen de fraude in de zorg wordt al geschat op minimaal twee miljard euro per jaar."