Scandinavische stroom: nu ook in Nederland

Veel water en veel hoogteverschillen. Dat is eigenlijk alles wat je nodig hebt om een waterkrachtcentrale te bouwen. In Zweden zijn beide ingrediënten in ruime mate voorhanden. En energiebedrijf Vattenfall maakt daar dan ook dankbaar gebruik van.

Aan water geen gebrek in Nederland. Met een gemiddelde hoeveelheid neerslag van 76 centimeter per jaar en enkele flinke rivieren is hier aan de eerste voorwaarde ruimschoots voldaan. Maar bergen, daar zijn we minder rijkelijk mee bedeeld. Daarom hebben we hier maar drie centrales die de drempel van 10 MW vermogen halen. Twee daarvan zijn overigens van Nuon, de centrales in Maurik (10 MW) en in Alphen (14 MW).

Dan Zweden. Het land heeft waarschijnlijk duizenden waterkrachtcentrales. Daarvan hebben er 46 een vermogen van boven de 100 MW. En 18 stuks komen zelfs boven de 200 MW uit. Van de meer dan 100 waterkrachtcentrales van Vattenfall staat het overgrote deel in Zweden. Niet voor niets betekent Vattenfall ‘waterval’ in het Zweeds.

De grootste centrale van Vattenfall in Zweden staat in de Ume rivier in het noordoosten van Zweden. Deze Stornorrfors-centrale heeft een vermogen van 590 MW en levert gemiddeld jaarlijks 2298 GWh aan elektriciteit, genoeg voor bijna 700.000 huishoudens. De centrale is al sinds 1958 in gebruik.

Een bijkomend voordeel van waterkrachtcentrales is dat ze flexibel zijn te besturen. Zo kunnen ze makkelijk aan en uit gezet worden en ook kan het elektrisch vermogen aan de vraag worden aangepast. En door te variëren in het waterpeil van de stuwmeren kan men de facto energie opslaan en zo werken die meren dus als grote elektriciteitsbuffers.

Meer dan een vijfde van alle elektriciteit die Vattenfall opwekt komt van waterkracht. En het energiebedrijf wil dit aandeel nog vergroten. Zo maakte het moederbedrijf van Nuon vorig jaar nog bekend een miljard euro te willen steken in de ontwikkeling van waterkrachtcentrales in Frankrijk. “Vattenfall heeft de ambitie om te groeien in duurzame energie. Frankrijk is een groeimarkt voor Vattenfall," zo zei Øystein Løseth, CEO van Vattenfall.

Kabels

Wat betekent dit nou voor Nederland? Tot een decennium of twee geleden was de Scandinavische markt door de Noordzee en de Baltische Zee nog afgesneden van de West-Europese markt. Maar met het leggen van enkele flinke onderzeese elektriciteitskabels – eerst de Baltische kabel van Zweden naar Duitsland en later de NorNed-kabel van Noorwegen naar Nederland – werden de markten meer en meer aan elkaar gekoppeld.

Scandinavische waterkrachtenergie krijgt hierdoor een grote rol in de Noordwest-Europese elektriciteitsmarkt. Zo kan hier nu duurzame energie van bijvoorbeeld de Stornorrfors-centrale geleverd worden aan Nederlandse klanten.

Meer weten over slim energie inkopen?

Tip de redactie