Sinds een jaar is op de Maasvlakte in Rotterdam de LNG-terminal in gebruik, een overslagplaats voor vloeibaar aardgas. Daarmee profiteert nu ook Nederland van de groeiende LNG-markt.

Olietankers die de wereldzeeën bevaren en van olie een mondiaal verhandelbaar product maken; het is een fenomeen waar iedereen inmiddels zo aan gewend is, dat het de verbeelding nauwelijks meer prikkelt.

Een halve eeuw geleden zag de oliewereld er echter heel anders uit. Het zwarte goud werd toen verhandeld op regionale markten en getransporteerd door grote pijpleidingen.

De wereldwijde aardgasmarkt maakte de afgelopen jaren eenzelfde soort ontwikkeling door. Ieder jaar varen meer reuzentankers met LNG (Liquified Natural Gas) van het ene continent naar het andere. En die ontwikkeling is nog lang niet ten einde.

In 1970 werd er mondiaal voor 3 miljard kuub gehandeld (vergelijkbaar met het verbruik van ruim 1,5 miljoen huishoudens). Vorig jaar, in 2011, het honderdvoudige: 331 miljard kuub. Over een jaar of drie nadert het handelsvolume de 400 miljard-kuubs grens, zo verwacht het Oxford Institute for Energy Studies.

Nederland kan daar sinds kort een graantje van meepikken. De LNG-terminal heeft nu capaciteit van 12 miljard kuub. En er is ruimte voor een extra opslagtank, die de totale capaciteit verhoogt met nog eens 4 miljard kubieke meter aardgas.

Diepvrieskisten

Aardgas wordt vloeibaar bij een temperatuur van -160 graden Celsius en neemt dan 600 keer zo weinig ruimte in als in gasvormige toestand. En zo wordt het ook economisch rendabel om het de oceanen over te verschepen. In feite zijn LNG-tankers dus drijvende diepvrieskisten. Vriesinstallaties in gaslanden als Qatar koelen het opgepompte gas uit gasvelden tot het vloeibaar is.

Bij terminals als de LNG-terminal in Rotterdam staan grote verdampers, die het vloeibare gas weer tot gas maken. Maar ook in de havens van steden als Hamburg en Antwerpen zijn inmiddels terminals gebouwd die vloeibaar gas verhandelen.

LNG verandert de Nederlandse gasmarkt, een beetje. Ten eerste is de verwachting dat LNG vaker verhandeld gaat worden op de vrije gasmarkt waar de prijs tot stand komt door vraag en aanbod. De prijs van LNG zal minder vaak aan olie gekoppeld zijn. Daarnaast zal LNG Nederland, en West-Europa, minder afhankelijk maken van gas uit Rusland. Daardoor wordt ook de onderhandelingspositie ten opzichte van Rusland beter.

Dat de markt voor LNG nog even doorgroeit, daarover lijkt weinig twijfel te bestaan. Een land als Australië investeert flink in zijn LNG-installaties en lijkt op weg om de wereldwijde koppositie van Qatar als LNG-producent over een tijd over te nemen.

Drijven

Ook nieuwe technieken maken het aanbod groter. Zo bouwt Shell aan een drijvend platform, Prelude genaamd, dat op zee van opgepompt aardgas LNG kan maken. Waarom? Dan hoeven er geen dure leidingen over de bodem van de oceaan gelegd te worden en kunnen dus ook gasvelden die veel verder uit de kust liggen worden ontgonnen.

Maar andere ontwikkelingen maken het weer lastig te voorspellen hoe de LNG-stromen in de toekomst gaan stromen. Amerika bouwde de laatste decennia driftig aan een LNG-infrastructuur. De ene na de andere importterminal verrees aan de lange Amerikaanse kust. Totdat in Amerika zelf flinke hoeveelheden gas werden ontdekt, in de vorm van schaliegas – lastig winbaar gas tussen bepaalde aardlagen.

Ombouwen

Nu worden veel LNG-importterminals in Amerika omgebouwd in koelinstallaties, zodat LNG ook geëxporteerd kan worden. Dit leidt vooralsnog in een handelsverschuiving van west naar oost. Veel LNG gaat tegenwoordig naar China en Japan. Maar ook in China zijn inmiddels grote schaliegasvelden ontdekt. Voordeel voor de LNG-industrie: in tegenstelling tot een gaspijplijn kan een LNG-schip zonder problemen het roer omgooien en zijn koers verleggen.

Meer weten over slim energie inkopen?