Duitse deelname ESM goedgekeurd

AMSTERDAM - Het Duitse Constitutionele Hof heeft deelname van Duitsland aan het Europees Stabiliteits Mechanisme (ESM) woensdag onder voorwaarden goedgekeurd.

De rechters, die besluiten en wetten toetsen aan de Duitse grondwet, hebben zich over de zaak gebogen na klachten van duizenden Duitsers die bang zijn dat hun land te veel van zijn soevereiniteit prijsgeeft. Het verzoek tot uitstel van de uitspraak werd eerder afgewezen.

De rechters hebben bepaald dat de aansprakelijkheid van Duitsland niet boven de afgesproken 190 miljard euro mag komen zonder voorafgaande instemming van de Bondsdag. Ook moet voorkomen worden dat het parlement als gevolg van de zwijgplicht die geldt voor ESM-ambtenaren, onvolledig wordt geïnformeerd.

In de financiële wereld is weken met spanning naar het vonnis uitgekeken, dat de invoering van het fonds heeft vertraagd. Het ESM is een noodfonds voor in financiële moeilijkheden geraakte eurolanden en had het tijdelijke vangnet voor zwakke eurolanden, EFSF (Europees Financieel Stabiliteits Faciliteit), per 1 juli moeten vervangen.

Volgens Nederlandse economen is het besluit een stap in de goede richting, maar kan Europa nu niet achterover leunen. Lees hier de reacties.

Kanttekening

Het hof stelt zich op het standpunt dat de aankoop van staatsobligaties door de ECB verboden kan zijn, 'als die gebaseerd is op een van de kapitaalmarkten onafhankelijke financiering van begrotingen van EU-lidstaten'. ECB-president Mario Draghi kondigde het nieuwe opkoopprogramma vorige week aan.

Het hof zegt woensdag geen uitspraak te hebben kunnen doen over de rechtmatigheid daarvan, omdat het alleen was gevraagd te oordelen over grondwettelijkheid van het ESM-verdrag. De Duitse rechters laten daarmee de mogelijkheid open alsnog een oordeel te vellen over het zogenoemde OMT-programma, als dat hun wordt gevraagd.

Volgens het hof is het verder juridisch niet mogelijk het ESM een bankvergunning te verlenen. Ook dat is in strijd met het in het verdrag van Maastricht verankerde verbod op monetaire financiering.

Leencapaciteit

Het EFSF heeft een maximale leencapaciteit van 440 miljard euro. Inmiddels werd daaruit voor circa 300 miljard euro aan leningen toegezegd aan Griekenland, Spanje, Ierland en Portugal. De leencapaciteit van het ESM is 500 miljard euro.

Nederland staat onder het EFSF in totaal voor 45 miljard euro garant. Daarvan is 18,9 miljard euro toegekend aan Ierse, Portugese en Griekse steunprogramma's. Daarnaast heeft Nederland voor 3,2 miljard euro daadwerkelijk geld gestort in een bilaterale lening aan Griekenland.

Voor het ESM draagt Nederland bij volgens een verdeelsleutel van 5,7 procent, dat komt neer op 40 miljard euro. Daarvan wordt in 5 termijnen circa 4,6 miljard euro echt in het fonds gestort. De rest (circa 35,5 miljard euro) is zogeheten oproepbaar kapitaal.

Eerste vergadering

Het fonds zal worden bestierd door de Duitser Klaus Regling. Hij staat nu nog aan het hoofd van het tijdelijke noodfonds EFSF. De lidstaten hebben stemrecht.

De eerste bestuursvergadering van het permanente noodfonds zal begin oktober worden gehouden in Luxemburg. Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de vergadering van ministers van Financiën van de eurozone (eurogroep), stelt in een woensdag uitgegeven persbericht 8 oktober voor als datum. Dan komt ook de eurogroep bijeen.

Juncker zegt uit te kijken naar de afronding van alle procedures, zodat het fonds operationeel kan worden.

Lees meer over:
ESM
Tip de redactie