AMSTERDAM - Een overdaad aan regels heeft de persoonlijke ethiek in de financiële wereld buitenspel gezet. Het is tijd voor een terugkeer naar normen en waarden, schrijft George Möller in het donderdag uitgekomen boek Waardenloos.

Möller is voorzitter van de raad van toezicht van de AFM en heeft een indrukwekkende carrière achter de rug in de beurswereld.

Zo was hij bestuursvoorzitter van Robeco, topman van de Amsterdamse optiebeurs en lid van de commissie Tabaksblatt die werkte aan een gedragscode voor beursgenoteerde bedrijven.

Dat ethiek hem boeide, bleek ook al toen Möller het Dutch Securities Institute (DSI) ‘single handedly’ oprichtte. Bovendien zette hij in 2010 samen met de Rijksuniversiteit Groningen een Leergang Financiële Ethiek op.

Ondanks zijn inspanningen op het ethische vlak, die hij ook via lobby in zijn netwerk deed, voelde Móller de noodzaak om zijn gedachten nog eens te verwoorden in een boek.

Waarom een boek, terwijl u zoveel invloed hebt in de financiële wereld?
“Ik heb natuurlijk ook gelobbyd, maar het boek is een intellectuele zoektocht van mijzelf. Om te zien of wat ik zag, ook echt klopt. Daarnaast denk ik dat dit boek potentieel gebruikt kan worden door studenten en mensen in de sector. Het is een aanvulling op bestaande codes en regels.”

Wat is het, dat u zag?
“Er zijn veel regels in de financiële wereld, maar de regels werken vaak helemaal niet. Wat ik zag, is dat mensen zich aan de regels hielden, verder niets deden en vervolgens in de problemen raakten. Er zijn heel veel voorbeelden te bedenken waar iedereen zich aan de regels hield en vervolgens ging het fout. Toen dacht ik: ‘Het is toch ook je gezonde verstand wat je moet gebruiken’.”

Is de huidige crisis het gevolg van een teveel aan regels?
“Een deel van de crisis heeft te maken met het feit dat we formules mechanisch toepassen. Dat hebben we gewoon gedaan, ik ook. Maar dat werkt niet, want mensen panikeren en dus beschermen regels beschermen je nooit tegen de calamiteiten.

Het merendeel van de crises is ontstaan door een bubbel in de onroerend goedmarkt of in de aandelen- en commoditymarkt. Je zult moeten zorgen dat je die bubbels onder controle houdt. Voor een deel moet je daarvoor de mens temmen, dus gedrag veranderen.

Voor een ander deel zijn kredietbeperkende maatregelen nodig. Kijk naar Spanje: Spanje is natuurlijk dronken geworden van de lage rente. Als de rente daar geen twee procent was maar zeven, was dit nooit gebeurd.”

Wat moet er volgens u gebeuren?
“Via mijn dochter heb ik gezien hoe het in de medische wereld is. Als je daar het vak ethiek niet haalt, dan mag je niet eens aan het bed staan van een patiënt. Ethiek is daar geen bijvak, maar een hoofdvak waar je een voldoende voor móet halen. Iets dergelijks zou in de financiële wereld toegepast moeten worden.”