AMSTERDAM - Niet de financiële crisis of een van buitenaf ontketende bankrun, maar het gedrag en de onkunde van topman Dirk Scheringa zijn DSB fataal geworden. 

Scheringa stelde zijn eigen dure hobby's, zoals zijn kunstcollectie, zakenvliegtuigen en voetbalclub AZ, boven het belang van de klant en verspeelde zo het vertrouwen. DSB ging in oktober 2009 failliet.

Volgens een dinsdag gepresenteerd rapport van de curatoren zwaaide Scheringa vrijwel alleen de scepter bij DSB Bank en moederbedrijf DSB Beheer. Als enige aandeelhouder kon hij naar believen commissarissen benoemen of ontslaan.

Tegenspraak

Tegenspraak vanuit de eigen gelederen was er nauwelijks, en als die er wel kwam, dan legde Scheringa die doorgaans naast zich neer.

Een voorbeeld: in oktober 2008 waarschuwde toenmalig financieel directeur Gerrit Zalm voor de zorgelijke financiële situatie van DSB Beheer. Hij opperde om vastgoed of bedrijfsonderdelen af te stoten, of op grote schaal spelers van AZ te verkopen.

Desondanks haalde de voetbalclub in de zomer van 2009 drie nieuwe spelers naar Alkmaar (Wernbloom, Ortiz en Elm) voor in totaal 5,9 miljoen euro.

Investeringen

Verder stak Scheringa ''zonder realistische financiële planning'' veel geld in bijvoorbeeld een eigen museum, een schaatsploeg en twee zakenvliegtuigen.

Scheringa financierde dergelijke investeringen met behulp van winstuitkeringen van dochters als DSB Bank. Toen die dividendstroom niet meer voldeed, leende DSB Beheer volgens de curatoren onverantwoord grote bedragen bij zijn bankdochter.

DNB

Niet alleen Scheringa maar ook De Nederlandsche Bank (DNB) heeft volgens de curatoren gefaald. De vergunning die DNB in 2005 verstrekte, had nooit zonder veel strengere voorwaarden afgegeven mogen worden, stellen zij.

Ook had DNB beter zicht moeten houden op de geldstromen binnen het zakenimperium van Scheringa. Daarnaast plaatsen de curatoren vraagtekens bij de rol van accountant Ernst & Young.

Schuldeisers

De curatoren overleggen nog met schuldeisers en met de rechter-commissaris over de vraag of Scheringa of andere betrokkenen ook in juridische zin aansprakelijk kunnen worden gesteld voor schade als gevolg van het faillissement.

Geen speld tussen te krijgen

Pieter Lakeman, die DSB-spaarders in 2009 opriep tot een bankrun, onderschrijft de conclusie van de curatoren. ''Dat is volstrekt juist, geen speld tussen te krijgen'', liet Lakeman dinsdag weten in een reactie op een rapport van de curatoren.

De bedrijfsactivist is benieuwd of de curatoren nu schadeclaims gaan indienen tegen Scheringa en de oud-commissarissen van de bank. Volgens de curatoren wordt het rapport eerst besproken met de schuldeisers en de rechter-commissaris om te kijken of dit mogelijk is.