AMSTERDAM - Het is nog pionieren, maar het ophalen van financiering via internet lijkt aan een opmars bezig. Crowdfunding-experts Simon Douw en Gijsbert Koren zetten de tien meest opmerkelijke projecten van het afgelopen jaar voor NUzakelijk op een rij.

Bij crowdfunding wordt via internet kapitaal ingezameld bij particuliere investeerders. Bedrijven kunnen dit lenen of de investeerders kunnen deels eigenaar worden van een bedrijf.

Deze manier van financiering wint terrein, onder meer doordat bedrijven minder makkelijk een lening kunnen krijgen bij banken. "In 2011 is crowdfunding opnieuw gegroeid", aldus Douw.

Wat niet wil zeggen dat crowdfunding een garantie voor succes is. Ook de wetten en regels rondom het fenomeen zijn nog maar net aan het ontstaan, iets dat de AFM dit jaar een waarschuwing ontlokte.

"Sommige projecten zijn groots en meeslepend, anderen nuchter en eenvoudig", aldus Douw, die eerder het online financieringsplatform Crowdaboutnow.com oprichtte. Inmiddels is hij samen met Koren, als een van de eersten in Nederland, adviseur op het gebied van crowdfunding bij adviesbureau Douw&Koren.

Voorbeelden die laten zien hoe het werkt jagen het fenomeen wat hem betreft verder aan. Douw vroeg daarom Nederlandse crowdfunding-platforms naar de meest bijzondere pioniers, en kwam met deze lijst:

1. Eddy Terstall (Plaftorm: Cinecrowd)

Filmmaker Terstall wilde 20.000 euro 'crowdfunden' om zijn korte film te maken. Een paar weken vóór de deadline, had Eddy echter nog maar 2000 euro bijeen. Toch lukte het. Hoe? Plots kwam One Big Agency met het idee om mini-movies (‘Twitflicks’) te maken van tiwtterberichten van donateurs. Voor 10 euro ontvingen fans een 10 seconden durende clip van hun twitterbericht, en wel op hun Facebook wall. Het liep storm. Talloze media pikten het op en het gonsde door de sociale media. Uiteindelijk haalde Eddy 120.000 euro op, waarmee zijn korte film in één klap een lange film werd.

Roel van de Weijer van Cinecrowd: “Al met al, van het eerste idee tot de laatste draaidagen duurde het slechts 6 maanden. Dat is ongekend voor de filmwereld; de normale duur is 3-4 jaar. Maar makkelijk was het zeker niet: de twitflicks kostten Eddy wéken. Maar als je dan uiteindelijk je passie weet te delen en zo mensen mobiliseert, is alles mogelijk.” De speelfilm gaat in maart door het hele land in premiere.

2. Brand Expedition (Platform: Symbid)

Marketingman Martijn Arets was gefascineerd door (het ontstaan en succes van) merken en wilde op zoek naar het geheim achter het succes. En wat doe je dan? Dan zeg je je baan op, doe je onder de naam Brand Expedition in een Volkswagen-busje een tour langs Europese merken en schrijf je een boek over je ervaringen.

Aan exposure geen gebrek: ruim 90 online en offline publicaties met een gezamenlijke advertentiewaarde van bijna één miljoen euro was het resultaat. Reden genoeg om het verhaal ook internationaal op de kaart te zetten. Arets zette zijn propositie online op crowdfunding platform Symbid. De 'crowd' vond dat prachtig en gaf met 171 investeerders gretig een kickstart aan Brand Expedition.

Korstiaan Zandvliet van Symbid: “Brand Expedition had natuurlijk een geniale viral (de clips van Brand Expedition werden uiteindelijk 18.000 keer bekeken. Het is het schoolvoorbeeld van een jonge ondernemer die een bewuste keuze maakt voor Crowdfunding en hier een enorme online buzz mee weet te creëren. Hij hoort gewoon in die top 10.” En dat vonden wij nou ook.

3. Rina Mushonga (Platform: Africa Unsigned)

“Ons mooiste project moet de tour van Rina Mushonga zijn,” zegt Pim Betist van crowdfundingplatform Africa Unsigned. De relatief onbekende artiest Rina trad alleen in Zimbabwe op, maar wilde met haar muziek de wijde wereld in. Ze presenteerde zich op Africa Unsigned en haalde in 6 weken 5000 dollar op bij haar fans. Toen de buzz zich verder verspreidde, nam haar campagne een nog hogere vlucht. Betist: “Ze deed een tour door Duitsland, België, Nederland en de UK, trad op bij Giel Beelen en speelde onlangs in DWDD.” Missie geslaagd dus.

4. Red Light Radio (Platform: Voordekunst)

Een online radiostation dat uitzendt vanuit een oude peeskamer op de Amsterdamse wallen moet bijna vanzelf exposure kunnen genereren. Toen bleek dat de zender met opheffing werd bedreigd ontstond dan ook al snel een rumoer op social - en in traditionele media. Maar dan ben je er nog niet.

Roy Cremers van Voordekunst: “Hierbij viel voor het eerst op dat er heel erg veel getwitterd werd, maar het aantal donaties niet evenredig snel steeg.” Daarom organiseerde Red Light Radio twee benefietavonden en stapte zelf op enkele bedrijven af. In totaal verzamelde het radiostation 30.000 euro aan donaties.

5. Vechtclub XL (Platform: CrowdAboutNow)

Een handvol jonge hemelbestormers komt met een gewaagd idee: een voormalig magazijn in de Utrechtse wijk Transwijk omtoveren tot een inspirerende broedplaats voor ondernemers. Om te zorgen voor geld voor de verbouwing én huurders melden de ondernemers zich bij CrowdAboutNow.com.

Mark Laagewaard van CrowdAboutNow: “Vechtclub XL was echt een mijlpaal. Ten eerste vanwege de hoogte van het gecrowdfunde bedrag (65.000 euro), ten tweede vanwege de ontzettend coole ondernemers en ten derde vanwege de onverwachte bijkomende resultaten van de campagne: er meldden zich zoveel huurders dat ze zelfs mensen moesten afwijzen.”

6. Brenno de Winter (Platform: Nieuwspost)

Onderzoeksjournalist Brenno de Winter legde de afgelopen jaren vele gaten in de OV-chipkaart bloot. Het Openbaar Ministerie beschouwde De Winter echter van strafbare feiten. Hierdoor liep hij niet alleen aan tegen hoge juridische kosten, er kwam ook nog maar weinig terecht van zijn normale werk. Daarom nam hij met NU.nl, webwereld, PC-Active en Geenstijl het initiatief om zijn juridische kosten te crowdfunding.

Bob van ’t Klooster van Nieuwspost: “En dat gebeurde: binnen 1 uur (52 minuten) werd het project 100 procent (2500 euro) gefinancierd. In de dagen daarna bleven de donaties binnenstromen. Uiteindelijk stond de teller op 7478 euro (300 procent van het benodigde bedrag) en telde het project 247 donateurs. Het project kreeg aandacht in diverse online en krantenmedia en Eenvandaag besteedde er aandacht aan.

De Winter bedankte zijn donateurs uitgebreid en kondigde aan het extra geld in een fonds onder te brengen dat persvrijheid ondersteunt.” Deze maand werd De Winter gekroond tot journalist van het jaar.

7. Sascha Harding (Platform: 1%CLUB)
Sascha Harding is het voorbeeld van een nieuw fenomeen in de crowdfundingwereld: serial crowdfunding. Met de 1%CLUB als partner voltooide in 2011 vier ideële crowdfundingprojecten voor Liberia en is nu bezig met haar vijfde.

Niels Jansen van 1%CLUB: “Sascha hielp onder meer een gereedschapsbibliotheek voor lokale boeren en een peperkwekerij voor Liberiaanse plattelandsvrouwen op te zetten. De gemiddelde looptijd van Sascha’s crowdfundingcampagnes was slechts 42 dagen.”

8. Het Schooltje van Dik Trom (Platform: WEBclusive)

Stadsherstel Amsterdam besloot met het bedreigde gebouw 'Het Schooltje van Dik Trom' iets bijzonders te doen. Ronald Kleverlaan van WEBclusive maakte voor het project een crowdfundingwebsite: “Het mooie van de crowdfundingactie om het schooltje van Dik Trom te redden is dat iedereen uit zijn kinderjaren de verhalen van Dik Trom kent. Het is mooi om hieraan ook zelf een bijdrage te kunnen leveren.” Het publiek heeft inmiddels 20.000 euro ingelegd; komende twee maanden ontdekken we of crowdfunding ook kan doordringen in de wereld van erfgoed.

9. The Elephant Corridor (Platform: Pifworld)

The Elephant Corridor is misschien wel het meest ambitieuze en langst lopende crowdfundingproject van Nederland. Er is meer dan 400.000 euro nodig om het grootste wildpark ter wereld te maken door twee bestaande parken met elkaar te verbinden. Hierdoor zou het leefgebied van olifanten en andere wilde dieren enorm uitgebreid worden.

Ondanks dat het project tot de verbeelding spreekt en Richard Branson als ambassadeur heeft, loopt het nog een storm. De campagne startte in 2010 en aan het eind van dit jaar is het nog steeds niet afgerond. Crowdfundingplatform Pifworld gaat echter stevig door; wie weet laten ze zien dat een campagne met een lange duur ook succesvol kan zijn.

10. WakaWaka (Platform: Kickstarter)

Zo nu en dan dringt ook een Nederlands project door tot Kickstarter, het grootste crowdfundingplatform van de wereld. Het meest recente voorbeeld is WakaWaka, een LED-lamp op zonne-energie. De lamp is bedoeld voor ontwikkelingsgebieden met geen of weinig elektriciteit en kent daarmee een potentiële doelgroep van 1,5 miljard mensen.

Bill Clinton, Jesse Jackson en Al Gore staan al achter de WakaWaka-lamp; nu de crowd nog. Bijzonder is overigens dat WakaWaka ook te vinden is op het Nederlandse platform Symbid. Als crowdfunder kan je daarom kiezen; doneren (Kickstarter) of investeren (Symbid).