AMSTERDAM - Het pleidooi van DNB-president Klaas Knot om de hypotheekrenteaftrek te beperken is woensdag met veel kritiek overladen. 'Dit is het slechtste idee dat je momenteel kunt hebben', stelde een woordvoerder van de Vereniging Eigen Huis (VEH).

''Hij is niet goed op de hoogte van de woningmarkt'', zei de woordvoerder. "Consumenten zijn momenteel al onzeker vanwege de Europese schuldencrisis en de situatie in Griekenland en worden nu alleen maar nog onzekerder. Deze uitspraak is zo verstorend voor de woningmarkt.''

De Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) houdt het op "weer een proefballon". ''Er moet nu juist rust komen op de huizenmarkt. Dit zorgt alleen maar voor meer onrust. Trouwens, DNB beslist daar niet over, dat doet de Tweede Kamer'', aldus woordvoerder Roelant Kimman.

Zie ook: DNB pleit voor beperken hypotheekrenteaftrek

Weekers

In politiek Den Haag probeerde staatssecretaris Frans Weekers de gemoederen te bedaren. ''Dit kabinet tornt niet aan de hypotheekrenteaftrek'', aldus Weekers.

Weekers kwam eerder dit jaar ook al in het geweer toen Knots voorganger, Nout Wellink, het kabinet opriep tijdig te beslissen hoe en wanneer de hypotheekrenteaftrek wordt afgeschaft. Wellink vreesde onzekerheid bij marktpartijen.

CDA

Het CDA sluit zich bij Weekers aan. Tweede Kamerlid Elly Blanksma: ''Voor het CDA is het aanpakken van de hypotheekrenteaftrek geen item."

"In het regeer- en gedoogakkoord zijn heldere afspraken gemaakt dat hier niet aan getornd wordt. Ieder heeft zijn eigen verantwoordelijkheid, DNB mag dit signaal dus afgeven. Maar wij hebben onze verantwoordelijkheid. En voor ons is het niet aan de orde.''

VVD

Betty de Boer, Tweede Kamerlid VVD: ''Wij zijn het niet eens met Knot. Wij hebben vorig jaar met het regeer- en gedoogakkoord duidelijkheid gegeven. Wat ons betreft blijft de hypotheekrenteaftrek ongemoeid. Het is jammer dat er iedere keer weer over begonnen wordt, want dat zorgt voor onrust terwijl de woningmarkt behoefte heeft aan rust.''

D66

D66-kamerlid Wouter Koolmees schaarde zich, tot nu toe als enige wel achter Knot. "Ik ben het helemaal eens met DNB-president Knot. Verstandige woorden. We moeten ophouden schulden fiscaal te stimuleren. Dat brengt risico's met zich mee voor de financiële stabiliteit en voor huishoudens."

"Veel mensen weten niet dat de hypotheekrenteaftrek beperkt is tot 30 jaar. Bij een aflossingsvrije hypotheek heb je dan een hogere restschuld, terwijl de zorg duurder wordt en de pensioenen lager worden."

"Daarom ben ik met de ChristenUnie bezig met een initiatiefwetsvoorstel dat bestaande spaar- en beleggingshypotheken omzet in ouderwetse annuïteitenhypotheken, waar dus wordt afgelost."

ChristenUnie

Carola Schouten, Tweede Kamerlid ChristenUnie, laat weten blij te zijn dat DNB "de pijnlijke stilte rondom het woningmarktdossier doorbreekt. Ons huidige hypothecaire stelsel is niet op de toekomst ingericht."

Om die reden heeft de ChristenUnie met D66 een wetsvoorstel in voorbereiding waarbij het verminderen van de hypotheekschuld centraal staat en de overdrachtsbelasting wordt afgeschaft.

Zo wordt het voor starters beter mogelijk een huis te kopen en wordt voorkomen dat mensen een enorme woningschuld opbouwen. En het draagt bij aan houdbare overheidsfinanciën.''

NVB

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zegt de zorg van De Nederlandsche Bank over de financiële stabiliteit van Nederland te delen.

De NVB ziet het voorstel van Knot als steun voor de Gedragscode Hypotheken van de banken, die daarmee een begin maakt.

De hypotheekschuld van de Nederlanders is van oudsher groot, maar dat werd tot dusver niet als een probleem ervaren, omdat de Nederlanders niet alleen veel lenen, maar ook veel sparen voor hun pensioen. De NVB vindt dat nu de tijd rijp is om de ''leencultuur'' aan de orde te stellen.

Goede stap

Het Centraal Planbureau (CPB) noemt het plan van Knot  om aflossingsvrije hypotheken te verbieden een goede eerste stap naar een hervorming van de woningmarkt. De voorgestelde verandering gaat echter lang niet ver genoeg, zei Gerbert Romijn van het CPB.

''Het plan gaat dezelfde kant op als voorstellen die wij eerder hebben gedaan. Het betekent dat de huizenprijzen zullen zakken en minder met schuld gefinancierd zullen worden. Voor de lange termijn is dat een goede ontwikkeling'', aldus de CPB'er.

Volgens Romijn dient het voorstel van Knot snel gevolgd te worden door verdere hervormingen. ''We zien graag een tijdspad voor de langere termijn, waarin deze hervorming in een groter kader wordt geplaatst.''

Afschaffen

Hoogleraar economie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam Pieter Gautier is dezelfde mening toegedaan. ''De richting is goed en zo'n kleine verandering maakt het makkelijker voor beleidsmakers om verdere aanpassingen te doen. Maar het is nog beter om de hele hypotheekrenteaftrek af te schaffen. Ter compensatie kan dan de belasting worden verlaagd.''

Gautier wijst erop dat het systeem van hypotheekrenteaftrek in zijn huidige vorm marktverstorend werkt. ''De banken komen hierdoor met allerlei absurde producten als de spaarhypotheek en veel fiscale voordelen lekken weg naar de hypotheekverstrekkers.''

Discussie

Een brede discussie met alle betrokken partijen over de financiering van de huizenmarkt is urgenter dan ooit. Dit stelde Piet van Schijndel, lid van de raad van bestuur van de Rabobank woensdag.

Van Schijndel is het met Knot eens dat het bestaan van aflossingsvrije hypotheken een risico inhoudt voor het financiële systeem op de lange termijn.

''Wij hebben al eerder op de risico's gewezen. Je ziet dat de huizenmarkt momenteel stilligt. De vraag is gerechtvaardigd of de financierbaarheid van de woningmarkt op de lange termijn nog houdbaar is.''