De wereldproblemen lijken voor een groot deel op de problemen die we in het bedrijfsleven tegenkomen.

Door Helma van Wanrooij en Eelkje Oldenburger

Het enige verschil is, of zou moeten zijn, dat in een bedrijf uiteindelijk één man of vrouw de baas is en in het politieke wereldbeeld allemaal kleine rijkjes zetelen die voor eigen parochie preken. Ons inziens één van dé redenen dat de crisis voortduurt.

Om te weten hoe de crisis is ontstaan moeten we eigenlijk terug de geschiedenis in. Spiral Dynamics laat mooi zien waar de verschillende landen zich qua levenscyclus bevinden. Het door het westen soms als verwerpelijk gezien gedrag van bepaalde landen is niet meer of minder dan een levensfase waar diezelfde westerse landen ooit zelf ingezeten hebben.

Alleen is dit al even geleden. Als je deze landen in contact brengt met de westerse cultuur dan gaat het botsen, want mensen begrijpen elkaar niet. Voeg daar nog een dosis religie aan toe die bij de één nu eenmaal meer deel uitmaakt van het leven dan bij de ander.

Graaiers

Vervolgens de graaiers aan de top, die eigenlijk weer onderaan de cyclus beginnen. Zij doen alleen aan zelfverrijking, wat in de middeleeuwen bekend terrein was en het plaatje is wederom compleet.

Dat de mensheid verre van een eenheid is, is wel duidelijk. De kans dat we iedere zoveel jaar in dezelfde (economische) crisis stappen - en waar deze dan ontstaat is niet relevant - is groot. Want zolang de mensheid geen eenheid is, zal er ergens op de wereld wel een groep mensen zijn die zich wil verrijken.

Begon de huidige crisis in de Verenigde Staten … de kans is zeerwel aanwezig dat de volgende in een land als China begint. En in de tussentijd is die middengroep aan het hergroeperen om de klappen op te vangen.

Basis

Maar een basis leggen voor een stabiele toekomst zonder graaicultuur en baasjes boven baasjes zou de mensheid een stuk verder brengen. Geen Europese leiders die eigenlijk in Brussel alleen voor eigen parochie aan het preken zijn, geen Amerikaanse president die zich de opperbaas van de wereld noemt en Russen die zich daar weer aan hoeven te ergeren.

Een lang intro voor wat zich in menig onderneming afspeelt, alleen niet zo aan de oppervlakte als in de politiek. Formeel is er in een onderneming één eindverantwoordelijke die bij “gelijkspel” de knopen doorhakt. Maar wat zich daar net onder afspeelt zijn ook machtspelletjes, botsende culturen en potentiële graaiers.

Het begint al met de groep managers die samen met de eindverantwoordelijke van de onderneming het team vormt dat alles aanstuurt. Hoe vaak wij niet zien bij analyse van zo’n groep mensen, dat deze mensen elkaar absoluut niet aanvullen en vaak ook nog een dubbele agenda hebben.

Lange termijn

Lang niet iedereen is sec bezig met wat het beste voor de onderneming is, neemt de tijd om voor de lange termijn aan de slag te gaan en neemt beslissingen die mogelijk tegen de stroom ingaan.

Logisch ook, want de beurs – die we qua oorsprong in eigen zak mogen steken – hijgt in de nek, omdat de meeste mensen nu geld willen zien en dus voor de korte termijn winst gaan. De materiële opportunisten ofwel de graaiers.

Eenheid

En zolang de bovenste laag van een onderneming niet eenduidig eenheid uitstraalt en een duidelijke langetermijnvisie neerlegt, kunnen de lagen eronder doen wat hen goeddunkt. Want als je als unit- of businessleider jezelf goed profileert kom je in de picture bij de hogere bazen en dat is dan weer goed voor je carrière.

Of het op dat moment wel goed is voor het totale concern, wordt niet eens gevraagd … en terecht. Dat hoort de laag daarboven te doen, althans deze hoort ervoor te zorgen dat dit soort uitwassen of subculturen die binnen een concern ontstaan, zich niet kunnen voordoen.

Maar zolang de voor de maatschappij zo belangrijke ondernemingen - met de niet onbaatzuchtige leiders die geen last hebben van hun ego - nog niet herbergt, vervallen we over enkele jaren opnieuw in die neerwaartse spiraal. Maar het hoeft niet, het kan anders.

Helma van Wanrooij en Eelkje Oldenburger zijn de oprichters van Stichting Legatio. Zij ondersteunen ondernemers met de bedrijfsvoering van hun onderneming en/of hun persoonlijke ontwikkeling en worden hierbij ondersteund door een professioneel team. Legatio is ook te vinden op Twitter.