Tijdens mijn jaren als manager heb ik veel sollicitaties verwerkt. In de gesprekken die ik voer met Xu Ying, onze huis-advocate van het inmiddels gestopte hotelproject, komt dit verleden ter sprake.

Wanneer zij de opdracht aanneemt om een internationale afdeling op te zetten voor een Chinese handelsonderneming in Pu'Er thee moet ze een team zien te bouwen dat geschikt is om de internationale markt mee te bestormen.

Dat vraagt om nogal wat eigenschappen – initiatief, goede beheersing van het Engels, kennis van “Western style” marketing – waarover niet iedere Chinees met een MBA beschikt.

Aangezien ze er zelf geen ervaring mee heeft vraagt ze mij haar te helpen met de sollicitaties. Ik wil wel eens Chinezen zien optreden tijdens die gesprekken om een indruk te krijgen van de verschillen tussen Nederland en China in dit opzicht. Ik kan er misschien wat van leren.

We organiseren een interviewdag en vragen de deelnemers een presentatie voor te bereiden waarin zij duidelijk maken hoe ze de thee aan de man denken te brengen in Westerse markten.

Te laat

Van de acht kandidaten – vier mannen en vier vrouwen – die we die dag verwachten zijn er vier te laat. Ruim te laat. Wanneer ik kandidaat Chen naar de reden vraag krijg ik een verbaasde blik. Schouderophalend: ”Tja, het verkeer zat niet mee.” En zijn lichaamstaal maakt duidelijk dat daarmee voor hem de kous af is. Verschil nummer een: het belang van punctualiteit.

De kandidaten komen op om hun presentatie te geven. Ik verwacht van alles, behalve kandidate Jiang en haar performance. Met de blik op oneindig en een dromerige ondertoon in haar stem vult ze het zaaltje met een soort gezongen voordracht.

Met daarin verwijzingen naar rozenvelden, draken, de zeven stappen voor het zetten van goede thee, het belang van het vredig converseren met voorvaderen en veel aandacht voor balans.

Geen ronkende marketingtaal zoals wij dat gewend zijn en bovenal geen enkele aandacht voor de in onze ogen verplichte kost van planningsaspecten van een grote marketingcampagne. Verschillen nummer twee en drie: veel bloemrijkere taal en de complete afwezigheid van planning.

Vreemd

Van de kandidaten Danny en Po vond ik het al wat vreemd dat ze waren uitgenodigd nadat ik hun CV's las en ze maken die indruk waar. Danny laat tijdens het gesprek dat ik met hem voer niet een keer zijn ogen zien, die blijven gericht op de papieren die voor hem op tafel liggen.

Po's ogen kan ik niet zien omdat hij binnenkomt met een grote, glimmende Ray-Ban op. Heel erg cool maar ook ver naast de verwachtingen die ik heb wanneer ik een potentiele marketingmanager interview. Verschil nummer vier: persoonlijke presentatie.

Het kost mij de grootste moeite met deze verschillen om te gaan. Ik merk dat ik automatisch in een soort van lacherigheid verval. Niet goed natuurlijk. Ik ben te gast in China en mijn opdracht is om te begrijpen, niet om te veroordelen – wat je met een aanval van lacherigheid wel doet.