DEN HAAG - De Nederlandse Mededingsingsautoriteit (NMa) verdenkt in ieder geval vijftien handelaren in huizen en bedrijfspanden van het maken van kartelafspraken op executieveilingen.

In het onderzoek naar de handel en wandel op gedwongen veilingen van onroerend goed heeft de kartelwaakhond nog enkele honderden handelaren op de korrel, aldus de NMa donderdag.

De rest kan later dit jaar stappen van de kartelwaakhond verwachten. De vijftien waar nu rapport tegen is opgemaakt waren betrokken zo'n 3000 verdachte executieveilingen door heel Nederland in in ieder geval de periode van juni 2000 tot december 2009.

Huizenbezitters die hun huis noodgedwongen moesten verkopen, kunnen volgens waarnemend NMa-voorzitter Henk Don gedupeerd zijn als gevolg van de vermeende afspraken tussen de handelaren.

Benadeeld

''Als blijkt dat de handelaren inderdaad een kartel hebben gevormd, dan zijn heel veel huizenbezitters, die gedwongen hun huis moesten kopen, flink benadeeld'', aldus Don.

'' Zeker omdat uit ons onderzoek is gebleken dat de prijzen op de zogeheten naveiling tussen de 10 en 25 procent hoger lagen. Dit zijn forse bedragen die de huizenverkopers zijn misgelopen.''

De handelaren zouden het biedproces tijdens de veiling onderling hebben afgestemd door zo laag mogelijk te bieden ten koste van de huiseigenaar. ''Vervolgens werden op zogeheten ‘naveilingen’ de panden binnen het kartel ‘doorverkocht’ voor een veelal hogere prijs waarna het verschil (de winst) onderling werd verdeeld'', aldus de NMa. ''Dergelijke afspraken vormen een ernstige overtreding van de Mededingingswet.''

Belastingdienst

De NMa kwam op het spoor van de mogelijke kartelafspraken via de Belastingdienst. Die stuitte volgens de NMa op ''voor de NMa relevante informatie''. Op basis daarvan is de NMa een onderzoek begonnen.

Volgens de NMa bestaat bij gedwongen veilingen een hoog risico op mededingingsrechterlijke problemen. Zo is de informatie vaak beperkt en moet de koper veel risico's voor zijn rekening nemen. ''De uiteindelijke kosten zijn daardoor lastig in te schatten.''

Particulieren laten zich daardoor vaak afschrikken waardoor executieveilingen vrijwel het domein van handelaren worden, die elkaar daar veelvuldig tegenkomen.

Het verschaffen van meer informatie en het houden van meer bezichtigingen zou volgens de NMa kunnen helpen.

Verpesten

De Vereniging Eigen Huis (VEH) vindt dat handelaren die executieveilingen van huizen en bedrijfspanden manipuleren de markt verpesten. "Dat zijn heel schadelijke ontwikkelingen", aldus Hans André de la Porte van VEH in reactie op de NMa-verdenkingen.

"Het bevestigt de vermoedens die wij al langer hadden." Volgens André De La Porte signaleerde de Vereniging Eigen Huis jaren geleden al dat particuliere kopers bij gedwongen verkopen werden weggekeken.

Benadeeld

Volgens de VEH worden niet alleen de verkopers van de huizen of panden benadeeld, maar ook de banken en bijvoorbeeld het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW), die uitvoering geeft aan de Nationale Hypotheek Garantie (NHG).

"De banken worden benadeeld doordat de restschuld hoger blijft, hetzelfde geldt voor de NHG. En uiteindelijk draait de consument er volgens de VEH voor op, door middel van hogere premies.

Drie keer verkocht

"Huizen worden gewoon drie keer verkocht. Eerst op de officiële veiling, dan op de 'naveiling' en vervolgens worden ze opgeknapt en doorverkocht."

In het buitenland zijn veilingen volgens de VEH iets leuks, net als kunstveilingen. "In Nederland hebben ze voor particulieren een besmet imago."

Bovendien vindt André de la Porte het heel zuur dat dit juist een groep mensen treft die er toch al slecht voorstaan. "Een executieverkoop is een laatste redmiddel en dat is al naar. Het is dan nog vervelender dat de handel daar munt uit slaat."