AMSTERDAM - De recente prijsstijgingen van voedsel en grondstoffen geven aan dat er in verschillende landen onrust heerst.

Dit is echter niet iets wat plotseling is ontstaan. De forse prijsstijgingen zijn opmerkelijk maar niet uitzonderlijk, zegt Pieter-Jan Datema, CEO van Saxo Bank Nederland.

"De voedsel- en grondstofprijzen laten zich leiden door de waan van de dag. Misschien dat we dit over een paar maanden alweer vergeten zijn."

Een future-contract werd vroeger door boeren gebruikt als een verzekering. Tegen een vastgestelde prijs mochten boeren op een afgesproken tijd grondstoffen kopen. "Er was sprake van een fysieke levering voor elk contract.

Nu is er sprake van een cash settlement, de afwikkeling van het contract gebeurt niet meer met fysieke goederen maar in valuta. Dit maakt het voor particulieren en andere partijen aantrekkelijk om een gokje te wagen", aldus Datema.

Onrust

De hoge voedselprijzen hebben in Europa weinig gevolgen. Datema: "In Europa wennen we vanzelf aan hogere prijzen. Tien jaar geleden zouden we nooit hebben geloofd dat we nu zo veel moeten betalen voor een volle tank benzine. Toch rijden we nog elke dag. Dit gaat ook op voor de voedselprijs."

In het midden oosten zijn de hoge voedselprijzen echter een van de redenen geweest voor het ontstaan van protesten en politieke revoluties. De reacties op de onrusten zijn volgens Datema extreem.

Opvang

"Als je kijkt naar de olie-export van Libië zie je dat dit door andere olie-exporterende landen kan worden opgevangen. Ik ga er ook niet van uit dat de onrust overslaat naar Saudi-Arabië. Dit land heeft het veel slimmer aangepakt door al vroeg te beginnen met het subsidiëren van voedselprijzen."

Dit neemt niet weg dat in het midden oosten nog steeds landen zijn waar er wel onrustige situaties kunnen ontstaan.

Datema wijst naar Iran: "Dit land is bekend met revoluties en heeft op dit moment het momentum mee. Politiek gezien is er in Iran geen sprake van een democratie, iets wat het volk wel wil. Het zou best kunnen dat er in Iran een nieuwe protestronde uitbreekt."

Structurele stijging voedselprijzen

De voedselprijzen zijn erg volatiel. Als voorbeeld geeft Datema de prijs van tarwe: ‘Op dit moment wordt tarwe rond 800 dollar verhandeld. De prijs van tarwe stond een paar jaar terug op 400 dollar, maar deze heeft ook op 1200 dollar gestaan. We laten ons leiden door de waan van de dag’

Ondanks de volatiliteit in voedselprijzen is de blik omhoog gericht. "In Europa zijn we luxer gaan leven. Wij willen nu de keuze uit verschillende producten en willen niet alleen producten die voorzien in de eerste levensbehoefte. Daarnaast neemt de vraag vanuit Azië alleen maar toe. Deze twee componenten geven de stijgingen een duurzaam karakter."

Toch adviseert Datema beleggers niet om vol in te stappen in soft commodities omdat de risico’s groot zijn: "Natuurlijk kun je profiteren van prijsstijgingen, maar de voedselmarkt is erg volatiel."

Mest

"Andere manieren om te profiteren van de prijsstijgingen kan bijvoorbeeld via aandelen in de potash-sector. Aandelen van bedrijven die mest- en landbouwproducten maken zijn de afgelopen weken flink gestegen."

Datema vergelijkt de situatie met een groot kippenhok: "Onrust verspreidt zich snel maar het kan ook zo weer afgelopen zijn. Een echt voedseltekort lijkt onrealistisch. Zo wordt op dit moment in Europa geëxperimenteerd met auto’s die rijden op Ethanol, een stof gemaakt van maïs, terwijl er aan de andere kant van de wereld honger wordt geleden."

Datema: "Prijsstijgingen in voedsel komen vaak tot stand door een verkeerde distributie van voedsel, niet door een tekort."

In samenwerking met Belegger.nl