DEN HAAG - De Nederlandse banken kregen donderdag opnieuw de wind van voren van consumentenorganisaties wegens de in hun ogen te dure hypotheektarieven en de zogenoemde rentediscriminatie tussen oude en nieuwe klanten.

Dat gebeurde naar aanleiding van klachten die ze hebben binnengekregen. De Vereniging Eigen Huis (VEH) wil dat de gedragscode voor hypotheekverstrekking wordt opengebroken om een einde te maken aan deze ''onverkwikkelijke praktijken''.

Volgens de vereniging zijn eigenwoningbezitters niet alleen ontevreden over de te hoge hypotheekmarges die banken berekenen, maar ook over het feit dat bestaande hypotheekklanten worden 'afgestraft' ten opzichte van nieuwe klanten door het berekenen van een extra hoge verlengingsrente.

''Het feit dat de klant deze extra hoge rente opgedrongen krijgt en niet in de gelegenheid wordt gesteld om te zoeken naar goedkopere alternatieven, roept steeds meer weerstand op bij eigenwoningbezitters. Het bevestigt het beeld dat banken hun eigenbelang vooropstellen ten koste van hun klanten'', stelt Nico Stolwijk van VEH.

Vuist

De Consumentenbond wil samen met consumenten een vuist maken tegen de hoge hypotheektarieven. De vereniging begint een handtekeningenactie om bij de banken en de politiek te eisen dat de tarieven omlaag gaan. ''Vinden we bij de banken geen gehoor, dan is het aan de politiek om in te grijpen'', zegt Bart Combée, directeur van de Consumentenbond.

De vereniging vindt het onrechtvaardig dat consumenten geen voordeel hebben, nu banken zelf goedkoper kunnen lenen. ''Onder andere door het gebrek aan concurrentie stellen de banken voor consumenten onredelijke hypotheektarieven vast'', aldus Combée.

Consumenten gaan volgens hem gebukt onder een hypotheekrente die al meer dan twee jaar gemiddeld 1 procent te hoog is. Daardoor betalen huiseigenaren veelal duizenden euro's te veel per jaar.

Historisch laag

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) stelt echter dat de hypotheekrente in Nederland gemiddeld juist historisch laag is. ''De concurrentie op de hypotheekmarkt trekt momenteel aan met enkele nieuwe spelers'', aldus de belangenbehartiger.

Daarnaast wijst de NVB erop dat het langetermijnkarakter van hypotheekverstrekking betekent dat 'korte' tarieven die banken zelf betalen, per definitie maar zeer beperkt invloed hebben op de hoogte van de hypotheekrente.

De Consumentenbond is het oneens met de NVB. ''Hoe kan het dan dat de hypotheekrente in bijvoorbeeld Duitsland wel veel lager is'', vraagt een zegsvrouw van de bond zich af.

Rentediscriminatie

VEH wil, behalve dat de rente omlaag gaat, ook dat er een einde komt aan de rentediscriminatie tussen oude en nieuwe klanten. Stolwijk: ''Bestaande klanten moeten minimaal drie maanden van te voren een renteverlengingsvoorstel krijgen, zodat ze kunnen zoeken naar goedkopere alternatieven. Zij mogen niet dubbel gepakt worden als ze hun hypotheekrente moeten verlengen''.

Consumentenorganisaties uiten al langere tijd kritiek op de hoge hypotheektarieven in Nederland. De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) is vorig jaar een onderzoek gestart naar de hypotheekmarkt. De uitkomsten hiervan worden naar verwachting in april bekendgemaakt.