Persoonlijk houd ik van lineaire verbanden. Je weet dan namelijk dat een stijging in de ene factor een evenredig effect heeft op de andere factor.

In de werkelijkheid komen zulke verbanden echter zelden voor en dat heeft een reden: het leven is niet zo simpel. Vaak is het zelfs lastig om verbanden te constateren of om juist te handelen na de constatering.

Vaak – en dat schud ik niet uit mijn mouw – zeggen de cijfers iets anders dan de hersenen. Zo kun je bijvoorbeeld als ondernemer het idee hebben dat artikel X goed loopt, terwijl de grootste winst behaald wordt bij artikel Y.

Zonder te kijken naar de statistieken zal menig ondernemer (met name in de detailhandel) al snel het idee krijgen dat er bij artikel X meer te verdienen is. Hier is immers meer interesse voor. De cijfers beweren echter anders…

Cijfertjes

Ik houd van cijfertjes. Niet omdat ik zo’n ster ben in wiskunde, maar omdat ze harde feiten vertegenwoordigen waar ik als software-ontwikkelaar wat mee kan. Er bestaat bij software niet zoiets als: ‘ongeveer 10’.

Er bestaat wel ‘onder de voorwaarde van een afwijking van maximaal 20 procent’ of ‘tussen 7 en 13’. Beide opties kunnen representatief zijn voor ‘ongeveer 10’, maar alle vormen van subjectiviteit worden laten vallen. En dat is prettig: je weet waar je aan toe bent.

Toch blijf ik bij de uitspraak “There’s lies, damn lies, and statistics”. Om je blind te staren op statistiek is natuurlijk een zonde. Meten is weten, maar dan met een korrel zout. Want wát meet je precies? Wát weet je precies? En zelfs al heb je die informatie, welke waardevolle les kun je hieruit halen? Wat is de koers van de verbeterde strategie?

Extremen

Maar al te vaak hebben we te maken met extremen. Aan de ene kant het heilig geloven van statistieken, aan de andere kant de cijfers links laten liggen en op het gevoel af gaan. Voor allebei valt wat te zeggen, maar de juiste koers ligt – zoals altijd – in het midden. Het heeft lang niet altijd nut om zogenaamd objectieve beslissingen te nemen aan de hand van cijfers.

Ten eerste is de beslissing alsnog niet objectief, omdat de keuze voor het volgen van de cijfers vanuit een subjectief standpunt wordt genomen. Als het startpunt al onderhevig is aan subjectiviteit, wordt de objectiviteit van het eindresultaat door ieder weldenkend mens natuurlijk in twijfel getrokken.

Verkoop

Ten tweede moet een mens relativeren en goed inzien wat de cijfers nu daadwerkelijk betekenen.

Een stijging in de verkoop van artikel X hoeft niet te betekenen dat dit product interessanter is geworden, het kan ook betekenen dat artikel Y minder populair is geworden maar uw bedrijf meer aanloop heeft.

Om een goede strategie te bepalen aan de hand van statistieken moeten dus alle randfactoren bekend zijn en moeten deze goed bekeken worden. Vervolgens moet er een gewogen sortering plaatsvinden, die de waarde en de relevantie van de cijfers onderbrengt in bijvoorbeeld een advies of herzien marketingplan.

Meten is weten, maar wat doet u ermee?

Edwin Dijk is directeur/eigenaar van Sitix IT Innovations, een automatiseringsbedrijf dat zich gespecialiseerd heeft in online communicatie en optimalisatie van bedrijfsprocessen. Volgen via Twitter? Dat kan.