Hoe interview je een filmmaker? Via film. Via Skype in dit geval. En Rutger Hauer voelt zich daar helemaal thuis. De digitale wereld biedt nieuwe kansen. Voor filmmakers, voor ons aller welzijn. “Sharing is een rijke cultuur, daar gaat kracht van uitkomen.”

Naar de TEDx-special

Bekijk de mooiste foto's van de conferentie

Vijf keer bellen. Iedere keer wordt de verbinding verbroken. Nog eens proberen. Video uit en toch maar weer aan. Opnameprogrammaatje uit. Losse modem verwisselen voor de vaste netwerk kabel. Dan is er contact. Met Rutger Hauer in Italië, via Skype.

“Als de internetlijn niet goed is, gaat alles verkeerd,” zegt Hauer (66) zonder enig spoor van irritatie. “Het is een beetje rauw nog, alles. Het is alsof je in een file zit. Als het niet gaat, dan moet je gewoon slikken en denken: ja, dan gaat het dus niet.”

Koud

Communiceren zonder er te zijn. Door dat concept is de bekendste acteur en filmmaker van Nederland gegrepen. “Dat je mensen bij elkaar kunt brengen, terwijl ze op verschillende plekken zijn. Daar krijg ik het koud van, zo leuk vind ik dat.”

Internet en diensten als Skype maken het mogelijk. Daarnaast zorgen digitale camera’s en een site als YouTube ervoor dat ook de filmwereld in de komende paar jaar op zijn kop wordt gezet. Hauer is erdoor gefascineerd.

[Er wordt op de deur van de hotelkamer geklopt. ‘Yes, come in,’ roept Hauer. Door het korrelige beeld is te zien hoe roomservice met een dienblad binnenwandelt. ‘Het ontbijt wordt gebracht’, zegt Hauer.]

Vertellen

De blonde acteur experimenteert volop met het vertellen van verhalen op een nieuwe manier. “In Sint Petersburg heb ik een masterclass gedaan op die manier. Je wisselt tussen beelden die je ooit hebt gemaakt en beelden die je hebt gevonden op het net. En dan ben je er zelf nog bij ook, via Skype.”

In de schouwburg van Drachten doet hij iets wat daarop lijkt: de Google Afternoon. “Dat is een soort Google-reisje met een receptje eraan vast. Ik zit op een stoeltje voor een scherm en neem mensen mee op een visuele reis."

"Ik heb een bosje links met dingen die me inspireren, zoals beelden van een zwerm vogels boven een Engels landschap. In dat bosje links verweef je historie met het nu. Dat klinkt een beetje zweverig, maar terwijl je dat doet, creëer je de toekomst.”

Donderjagen

In Milaan pakt Hauer het straks, na dit interview, weer net iets anders aan. “Ik ga via het visuele medium met ze donderjagen.” Hauer zal op twee schermen scènes tonen uit de film Blade Runner, waarin hij zelf speelt. Op een ander scherm loopt hij zelf tussen de scènes door en geeft hij alternatieve verhaalwendingen.

“Blade Runner is sowieso multi-interpretabel. Mijn ideale lezing over die film is: Honderd vragen. Geen antwoorden.”

[Hauers mobiele telefoon gaat. ‘Even uitzetten dat ding.’]

YouTube

De opkomst van internet en digitale camera’s heeft een grote invloed op filmmakers. Iedereen kan met een goedkope videocamera een filmpje maken, dat uploaden naar een site als YouTube en zo een publiek bereiken. Hauer vindt dat mooi. “De kwaliteit is klote, maar dat geeft helemaal niks, ik vind het zelfs wel leuk.”

Dankzij deze digitale middelen heeft Hauer zijn droom van een eigen filmfestival, als Europese tegenhanger van het Sundance Festival van Robert Redford, kunnen verwezenlijken. “Waar ik heel trots op ben, is dat het korte filmfestival dat ik online heb, I see films, bijna net zo groot is als dat van Redford en met veel minder sponsorgeld. Ik heb een letterlijke stroom films uit de hele wereld
door mijn modem heen gekregen.”

Kosten

Tegelijkertijd kunnen de digitale middelen een bedreiging vormen voor de echte film. Hauer denkt dat de echte film zal verdwijnen, omdat er zulke hoge kosten aan verbonden zijn. Maar hij is daar niet rouwig om. “Het is natuurlijk wel jammer, want die kwaliteit krijg je niet meer. Maar dan hebben we iets anders. Bij vooruitgang verlies je dingen en je vindt nieuwe dingen.”

Hauer vindt dat filmmakers de nieuwe mogelijkheden moeten omarmen. “Dit is de nieuwe cultuur voor filmmakers, het is heel erg veelzijdig. Ik snap niet dat mensen daar niet gewoon bovenop duiken. Filmmakers moeten dit in elk geval onderzoeken."

"Misschien is het alleen maar een heel goed middel om flink te oefenen. En dan mag je straks misschien, als het nog bestaat, een hele grote film maken, een echte film.”

Lees het volledige interview in TEDxMagazine, een eenmalige uitgave ter gelegenheid van TEDxAmsterdam 2010.