Vroeger was het ten strengste verboden. Op school werden etuis, memoblokken en mouwen gecontroleerd op spiekbrieven wanneer er een toets werd afgenomen.

Het feit dat docenten rekenmachines, pennendoppen en bovenbenen niet controleerden, zorgde voor een impuls van zowel mijn cijfers als van die van klasgenoten.

Kinderachtig, maar waar: soms hadden we geen zin om zelf na te denken en was zo`n spiekbriefje handig. Ook het afkijken bij de buren was populair; waarom zou je het wiel uitvinden als je snel schrijvende buurman of – vrouw dat al voor je had gedaan? U snapt dat ik dit met enige gêne vertel.

Volwassen

Inmiddels ben ik er achter dat volwassenen ook flink kunnen afkijken. Hoe vaak zit er bij grote sprekers een souffleur voorin de zaal, voor de zekerheid? Of houdt een spreker een berg met spreekkaartjes (spiekbriefjes!) vast?

Naar mijn mening zitten deze spiekbrieven de spreker vaker in de weg dan dat ze uitkomst bieden, maar toch zijn ze er, elke keer weer.

Afkijken

Ook afkijken is inmiddels volkomen legaal. Sinds er internet is, kan het 'geheim' van bijna elke trainer achterhaald worden. Gebruiken zij een leuke metafoor? Ga ik ook doen! Werken zij met mindmaps? Doen wij ook! En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Meer dan eens heb ik collega-trainers een zelfbedachte werkvorm verteld die zij dan, zonder te vragen, kopieerden en als hun eigen product presenteerden.

Dat voelt soms als diefstal. Vooral het deel 'pronken met andermans veren' bevalt mij niet. Maar een beetje afkijken, doen we dat niet allemaal? Ik denk het wel. Ik denk zelfs dat het je als trainer sterk maakt om andere werkvormen te verkennen en uit te proberen op nieuwe groepen.

Afkijk-evenement

Gisteren deed ik een tussen-examen voor mijn opleiding. Mijn klasgenoten en ik schreven spiekbriefjes (nouja, ik niet, want mij zitten ze in de weg) en keken af bij het leven. Terwijl een ander een zelf ontwikkelde workshop gaf, zat de rest van de klas met rode blosjes te pennen.

Uitspraken als ‘leuk idee’, `ga ik ook doen’ en ‘wauw wat werkt dit goed’ vlogen door de ruimte. Allemaal stapten we vol nieuwe ideeën, nieuwe energie en inzichten naar huis.

Bewerken

Afkijken is soms gewoon bekijken. Bewerken. Opnieuw bekijken. Op de middelbare school had afkijken het besparen van eigen energie en moeite als doel. Ook bij het 'pronken met andermans veren' is dit helaas vaak het geval.

Echter, wanneer er wordt afgekeken om er een eigen draai aan te geven zorgt het voor nieuwe ideeën en vooral véél energie.

De moraal van mijn verhaal is dat afkijken nuttig is. Behalve natuurlijk als je op de middelbare school zit. Dus docenten: controleer óók rekenmachines, pennendopjes en bovenbenen, en vertel wanneer je een leerling betrapt: afkijken mag later pas. Als je volwassen bent.

Sanne Nuij van Arnhem is directeur/eigenaar van Plan T, een adviesbureau voor verandermanagement. Plan T biedt ook trainingen op het gebied van creativiteit en communicatie voor bedrijven én particulieren. Sanne is te volgen op twitter.com/SanneNvA