TORONTO - De regeringsleiders van de belangrijkste economieën ter wereld zijn het eens geworden over aanpak van de overheidstekorten. Dit bleek zondag op de G20-top in Canada.

De Duitse bondskanselier Merkel zei dat de tekorten in de ontwikkelde economieën in 2013 moeten zijn gehalveerd en dat deze landen vanaf 2016 hun schulden moeten terugdringen. ''Dit zal onderdeel zijn van het uiteindelijke document. Dit is meer dan ik verwachtte. Dit is een succes'', aldus Merkel.

Uit een voorlopig document voor de eindverklaring van de top bleek dat de tekortreductie wel per land zal verschillen. Dit betekent dat het tempo kan worden aangepast aan nationale omstandigheden.

Geconstateerd wordt dat na de internationale financiële crisis de economie weliswaar opkrabbelt maar niet overal in gelijke mate. Centraal staat daarom bij de top zondag dat het terugdringen van de begrotingstekorten op een voor de economische groei ''vriendelijke'' manier moet gebeuren.

Tekort

Voor de top dook de aanpak van tekorten op als het grootste twistpunt. De Amerikaanse regering onder aanvoering van president Obama vreest dat voortijdig bezuinigen het economisch herstel kan breken. Europese regeringen, onder aanvoering van Duitsland en het Verenigd Koninkrijk willen juist voortvarend bezuinigen voordat financiële markten twijfels krijgen of overheden hun schulden wel kunnen terugbetalen.

Voor Merkel voelt de afspraak in Toronto als een ondersteuning van de Europese aanpak. Europese lidstaten hebben al afgesproken hun tekorten binnen een aantal jaren terug te dringen tot onder de toegestane grens van 3 procent van het bruto binnenlands product. Nederland heeft dit jaar naar verwachting een tekort van meer dan 6 procent. Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht volgend jaar een daling naar 4,7 procent.

Het stabiliseren en daarna afbouwen van de oplopende staatsschuld lijkt voor landen een grotere opgave. Voorspellingen in de Verenigde Staten geven daar in ieder geval tot 2015 een stijging aan. In Nederland loopt de staatsschuld door jaarlijkse begrotingstekorten en ingrepen in de financiële sector naar verwachting volgend jaar op tot 68 procent van het bruto binnenlands product.

Banken

Banken moeten op termijn er financieel zo sterk voor staan dat ze een crisis zoals die van de afgelopen jaren zonder overheidssteun kunnen doorstaan.

''Daarmee wordt de lat enorm hoog gelegd'', aldus minister Jan Kees de Jager (Financiën) zondag na afloop van de top. Nederland is geen lid van de G20 maar schoof desondanks in Toronto voor de vierde keer op rij aan. De precieze kapitaaleisen worden de komende maanden uitgewerkt. De Jager benadrukte wel dat een gefaseerde invoering noodzakelijk is. Wanneer de banken aan de nieuwe eisen moeten voldoen, is daardoor nog onduidelijk.

Balkenende

Premier Jan Peter Balkenende kijkt tevreden terug op de G20-top in het Canadese Toronto. Volgens hem is gebleken dat er internationaal eensgezindheid is over de noodzaak begrotingstekorten weg te werken en structurele hervormingen, bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt, door te voeren.

''Deze top geeft aan dat het menens is'', blikte Balkenende zondagavond terug. De G20-landen spraken onder meer af dat de meeste ontwikkelde economieën in 2013 hun begrotingstekort hebben gehalveerd en vanaf 2016 werk maken van het terugdringen van de staatsschuld. Balkenende erkende dat niet elk land hetzelfde hoeft te doen, maar het verder gezamenlijk optrekken beschouwt hij als ''de grote winst'' van deze top.

Balkenende wees er op dat de verschillen binnen de G20 veel kleiner waren dan vooraf in de media werd gesuggereerd. Ook de Verenigde Staten toont zich bereid in te grijpen en zijn begrotingstekort te halveren. In aanloop naar de top benadrukten de Amerikanen vooral de noodzaak van verdere maatregelen om de economie aan te jagen en waarschuwden ze het prille economische herstel niet in de kiem te smoren met bezuinigingen.

Ook over een ander twistpunt binnen de G20, een heffing voor banken om ze te laten meebetalen aan de kosten van de crisis, zijn de verschillen volgens Balkenende niet zo groot. In de slotverklaring wordt erkend dat zo'n heffing een instrument kan zijn. Iedereen is vervolgens vrij of die ook ingevoerd wordt. Het Verenigd Koninkrijk heeft daartoe al besloten, de rest van Europa wil het ook, net als de Verenigde Staten. Landen als Canada zien niets in een heffing, omdat hun banken geen last hebben gehad van de crisis en dus geen steun nodig hadden.