Besparingen zijn makkelijker door te voeren als medewerkers er zelf bij worden betrokken.

Luc Molenaar | ASI Consulting

Vele managers en consultants zullen het u zonder blikken of blozen vertellen: het gaat om geld. Geld is de belangrijkste drijfveer voor organisatieverandering. Met name in slechte tijden. Want: zonder geld geen bedrijf.

En natuurlijk kan ik het daar alleen maar mee eens zijn. De meeste bedrijven in de commerciële sector zijn op aarde om waarde te creëren voor zichzelf door waarde te creëren voor klanten. Oftewel: je koopt een product en betaalt daarvoor. En wij als consument willen heel graag kopen. Zeker als iets schaars (i.e. ‘gewild’) is.

Meer

Sommige economen stellen zelfs dat wij als consument een immer groeiende drang naar meer hebben en daarom graag leningen aangaan waarmee we in onze behoeften kunnen voorzien. En doordat wij weer gaan kopen, wordt er meer geproduceerd waardoor de economie groeit. We hebben gezien dat dit ergens fout moet gaan, getuige de huidige crisis.

Natuurlijk geven we als eerste de banken de schuld, want die ‘beheren’ de geldeconomie. Daarna beschuldigen we de overheid en met name de toezichthouders en uiteindelijk elke graaier die meer geld krijgt (vaak in bonussen) dan wijzelf.

Maar waarom doen we dat? Wellicht omdat we gewend zijn geraakt aan de groeiende welvaart en nu ineens niet meer kunnen kopen wat we eigenlijk zouden willen. Daar worden we boos en zenuwachtig van. Zeker als het huis moet worden verkocht of de tweede auto de deur uit moet.

Hypotheekrente

De hypotheekrenteaftrek is hier ook een aardig voorbeeld. Schaffen we dit af, dan leidt dit tot paniek en zal de huizenmarkt nog verder stagneren. Dat dit dan geleidelijk wordt ingevoerd en voor ons niet meteen een (groot) effect zal hebben en dat andere compenserende maatregelen worden ingevoerd, zien we niet.

Het is puur de emotie die kiezers doet bewegen op partijen te stemmen die hier niet aan willen tornen. En zo gaat het ook op de aandelenbeurzen. Een negatief verhaal en koersen donderen naar beneden om weer exponentieel te stijgen bij elk positief bericht.

Geld is dus een belangrijke drijfveer is voor ons handelen en onze besluitvorming. En vaak veel meer dan wordt aangenomen. Natuurlijk willen we een prettige werksfeer, leuke collega’s, korte reistijden, etc., etc., maar bovenal willen we een passend salaris. Misschien niet het hoogste, maar wel iets waar we lekker van kunnen leven.

Cash is king

Het is daarom geen wonder dat op Business Schools zo wordt gehamerd op dingen als ‘cash is king’ of ‘money is the life blood of the organization’. Maar ergens weten we dat we dit eigenlijk moeten afkeuren omdat we wellicht calvinistisch zijn opgevoed, getuige ook de kritiek op dergelijke universiteiten van de laatste jaren. Het kan toch niet zo zijn dat het allemaal hierom draait? Misschien niet.

Maar we zijn nu eenmaal geneigd om bij afwijkingen in onze patronen (minder geld te besteden) of bij trauma’s (faillissement, ontslag, etc.) te schrikken en denken dat onze basisbehoeften (eten, drinken, wonen) in het gedrang kunnen komen (waarbij je kunt afvragen of dit wel aan de orde is…)

De hiervoor genoemde gedragskenmerken zullen niet snel veranderen. Het is nu eenmaal een belangrijk deel van ons leven. Dit maakt geldgedreven organisatieveranderingen (i.e. kostenbesparingen, saneringen, etc.) dus altijd bijzonder complex om door te voeren. Berekenen kunnen we vaak wel (al dan niet met wat hulp), maar mensen meekrijgen in deze verandering is super complex. Het komt namelijk eng dichtbij waardoor de hakken bij medewerkers in het zand gaan.

Aan het werk

Het is daarom van wezenlijk belang medewerkers zelf aan het werk te zetten om besparingen binnen de werkomgeving te detecteren en deze te laten uitvoeren. Medewerkers weten vaak heel goed waar processen minder efficiënt lopen alleen missen ze soms de stimulans of kennis om er iets aan te doen.

De truck hier is dus om medewerkers de ‘tools’ aan te reiken en ze te begeleiden (coachen) bij de realisatie van het besparingsproject. Op deze manier creëer je kostenbesparend gedrag. Iets dat momenteel een vereiste is om succesvol te zijn.

Luc Molenaar is partner ASI Consulting