Vaak wordt bepleit hoe belangrijk goede informatie is om mobiliteit duurzamer te maken. Echter, met informatie alleen kom je er niet. Letterlijk en figuurlijk.

Inderdaad beslist een geïnformeerde reiziger anders dan een ongeïnformeerde, echter het gaat om meer dan informatie alleen.

Twee aspecten zijn wat mij betreft cruciaal om daadwerkelijk tot gedragsbeïnvloeding in mobiliteitsgebruik te komen: communicatie 2.0 en een grotere betrokkenheid van de creatieve sector.

NS

Een actueel voorbeeld van informatie & mobiliteit is een project van NS waar ik zelf vanuit Logica bij betrokken ben. In de media is veel aandacht besteed aan de gemoderniseerde koploper intercity’s waarin nu Internet beschikbaar is.

Onderbelicht is het feit dat deze treinen ook voorzien zijn van reisinformatie. Deze reisinformatie is zichtbaar op displays, en hoorbaar via geautomatiseerde omroep. Deze informatie is de actuele informatie, omtrent de loop van de trein, overstapinformatie, verstoringen, etc.

De eerste ervaringen van reizigers zijn bijzonder positief. Zelfs de frequente reiziger geeft aan het te waarderen om actief gewezen te worden op veranderingen.

Aantrekkelijker

Deze reisinformatie is een goede ontwikkeling qua informeren van de reiziger. Dit maakt de trein een aantrekkelijker alternatief, maar vermoedelijk is dit pas het begin. Communicatie 2.0 en betrokkenheid van de creatieve sector kunnen een grote invloed gaan hebben, om informeren om te buigen in echt beïnvloeden van reisgedrag.

Smartphone gebruikers kunnen tegenwoordig social-navigeren in hun auto met Waze. Waze wordt volledig gevoed met informatie gecreëerd door haar community van gebruikers. Deels is dat real-time informatie, deels informatie opgebouwd over de tijd.

Communicatie 2.0; vergelijk dat eens met verouderend kaartmateriaal in een navigatiesysteem, of abonnementsdiensten om verkeersinformatie te krijgen.

Intuïtief

Informatie gaat absoluut niet alleen over techniek. Het gaat veel verder. Een goede en intuïtieve interface is bijvoorbeeld ontzettend belangrijk. Treinreizigers ervaren regelmatig dat iPhone gebruikers met de TREIN app sneller geïnformeerd zijn dan menig conducteur – terwijl het dezelfde informatie betreft.

Een ander voorbeeld: recent onderzoek van het MIT laat zien dat het display in de Toyota Prius een grotere bijdrage aan duurzaam rijgedrag levert dan de hybride technologie in de auto. Door de bestuurder continu te wijzen op de implicaties van zijn gedrag, verander je zijn gedrag!

Informeren van reizigers is dus feitelijk slechts het begin. Het gaat in steeds belangrijker mate vooral over de manier waarop informatie gepresenteerd wordt, en over de manier waarop je de informatie verkrijgt. Is het niet heel erg van deze tijd om juist de reizigers de OV aanbieder of de wegbeheerder te laten informeren? Informeren omtrent hun (mogelijk) reisgedrag.

De dialoog kan worden aangegaan: Wat wil de klant eigenlijk, en wanneer? Een vervoersaanbieder, die dat weet, kan komen tot optimalisatie van processen en betere serviceverlening. Het hebben van WiFi in de trein is een prachtige mogelijkheid om met de treinreiziger te gaan interacteren.

Profiteren

Onderzoekers van de Rotterdam School of Management bekijken met o.a. NS wat de rol van zogenaamde “customer informedness” kan zijn, om reiziger en vervoerder van elkaar te laten profiteren.

Daarnaast heeft het innovatieprogramma in wording voor de creatieve industrie duurzame mobiliteit tot een van haar aandachtsgebieden benoemd. Hierin wordt bekeken hoe de designsector maar ook entertainment, gaming, architectuur, mode en reclame een rol kunnen spelen in het verduurzamen van mobiliteit. Die creativiteit is ontzettend belangrijk om daadwerkelijk gedrag te beïnvloeden en veranderen.

Nederland is niet alleen een druk en mobiel land, maar ook een land met een sterke technische en creatieve sector. Een unieke combinatie, die we beter zouden moeten benutten om mobiliteitsgedrag te beïnvloeden en duurzamer te worden! Dit moeten we samen doen. Laten we snel een keer het gesprek aan gaan!

Hans Moonen is Innovatie Consultant bij Logica Business Consulting op het gebied van Duurzame Mobiliteit en Universitair Docent op de Universiteit Twente.