Dat beleggers over een selectief geheugen beschikken, bleek uit de schrikreactie die de neerwaartse bijstelling van de kredietwaardigheid van Griekenland en Portugal door Standard and Poor's op de financiële markten teweegbracht.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

In het verleden hebben de verschillende kredietwaardigheidbeoordelaars de plank veelvuldig misgeslagen. Daarom is het mij een raadsel waarom de impact van hun oordeel zo groot blijft.

Dat de tekorten op begrotingen en lopende rekeningen in de diverse Europese landen fors zijn, is niet nieuw. Al maanden doen de diverse landen uit de Eurozone voor miljarden euro’s een beroep op de openbare kapitaalmarkt en het einde lijkt nog niet in zicht. Enerzijds lijkt de opgelopen rente op staatsobligaties uit een aantal Europese landen mooie kansen te bieden, maar anderzijds is een selectief beleid nu meer dan ooit op z’n plaats.

Roze bril

Er is beslist onderscheid in kredietrisico, maar dat was er allang voordat Standard and Poor’s met z’n negatieve oordelen kwam. Wie daar niet van doordrongen was, heeft de afgelopen tijd wel met een hele grote roze bril op naar de wereld zitten kijken.

In plaats van oog te hebben voor het feit dat hogere effectieve rendementen ook meer risico inhouden, is er bij veel beleggers een blinde vlek ontstaan voor het gegeven dat risico en rendement nou eenmaal hand in hand gaan. Het rendement op schuldpapier uit bijvoorbeeld Griekenland, Spanje, Portugal en Ierland overstijgt vele malen dat van Duitse of Nederlandse staatsobligaties.

Gratis geld

Voor het gemak wordt er voorbij gegaan aan de vraag waarom de effectieve rendementen op staatsobligaties van die eerste landen zo veel hoger zijn. Er wordt gedaan alsof gratis geld bestaat. Die indruk kan nog eens worden versterkt nu de andere landen uit de eurozone en het Internationaal Monetaire Fonds 110 miljard euro uit de hoge hoed hebben getoverd om Griekenland voor een faillissement te behoeden.

Verwonderlijk is dat er relatief weinig aandacht is voor de problemen waar Engeland en de Verenigde Staten in verkeren. De koersontwikkeling van de euro en de dollar vertelt voorlopig dan ook een ander verhaal. Daarbij moet niet vergeten worden dat de koersontwikkeling van een munt altijd relatief is. De waarde van een munt wordt bepaald door de verhouding ten opzichte van andere munteenheden.

Californië

Op dit moment wordt ten opzichte van de euro de dollar door de valutamarkten als minder slecht ervaren. Dat is opmerkelijk, want de tekorten van de Verenigde Staten zijn in procenten gemeten minstens even groot. Dat houdt in dat de problemen in absolute getallen vele malen groter zijn dan die van de zwakke Europese broeders. Californië, qua grootte de zesde economie ter wereld, verkeert financieel in heel zwaar weer.

Natuurlijk, de huidige waardering van verschillende staatsobligaties is erg verleidelijk en het biedt de offensief ingestelde belegger ook kansen. Voordat echter aan een dergelijks avontuur begonnen wordt, moet iedere belegger goed voor zichzelf bepalen of hij zich een eventueel verlies kan permitteren.

Dat vereist dus een andere insteek dan alleen oog te hebben voor mogelijk opwaarts potentieel. Aangezien obligaties veelal voor de veiligheid en de zekere jaarlijkse rente-inkomsten in een beleggingsportefeuille worden opgenomen, is het erg prettig als deze zekerheid er in de praktijk ook blijkt te zijn.

Rest

U hebt er niets aan als een land besluit voorlopig geen rente te betalen of als de looptijd van de obligaties ineens wordt verlengd of de schulden ineens worden afgewaardeerd en u in plaats van de volledige hoofdsom aan het einde van de looptijd een geringer percentage terugkrijgt. Er rest u dan niets anders dan uw eigen geld op te eten in plaats van ervan te kunnen rentenieren.

Niet voor niets hebben al diverse Nederlandse pensioenfondsen hun Griekse staatsobligaties in de verkoop gedaan. Zij kunnen zich dergelijke risico’s niet permitteren. Waarom zou u dat dan wel over uzelf willen afroepen? Speel bij beleggen niet alleen in op kansen, maar houd ook rekening met het onverwachte.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp