DEN HAAG - De Nederlandse overheid kwam door de financiële crisis en de economische recessie vorig jaar nog meer geld tekort dan verwacht.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakte woensdag bekend dat het gat in de begroting vorig jaar opliep tot 5,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde eerder deze maand nog een tekort van 4,9 procent.

Diepe val

''Het is een enorm tekort, het hoogste sinds 1990'', rekende CBS-econoom Michiel Vergeer voor. ''Vooral het verschil met 2008, toen er nog een overschot was van 0,7 procent, is ongekend.''

Het grote tekort is een direct gevolg van de diepe val van de Nederlandse economie in 2009. Daardoor kreeg de overheid bijna 5 procent minder geld binnen, terwijl de uitgaven met ongeveer 8 procent toenamen.

Inkomsten

''De inkomsten duvelden achteruit, terwijl de uitgaven doormarcheerden'', vatte Vergeer samen. ''De inkomsten uit bijvoorbeeld winstbelasting, btw en overdrachtsbelasting lagen door de krimp van de economie allemaal veel lager dan in voorgaande jaren."

"Tegelijkertijd ging de overheid, volgens plan, door met uitgeven. Vooral de uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen waren veel hoger. Maar ook de rentelasten stegen, door de miljarden die in 2008 in de banken werden gepompt.''

Staatsschuld

Omdat de banken een deel van die dure steun vorig jaar alweer aflosten, liep de staatsschuld vorig jaar nauwelijks op. De schuld steeg weliswaar van 58,2 tot 60,9 procent van het bbp, maar dat kwam vooral omdat het bbp vorig jaar met 4 procent kromp.

De schuld ging zelf met slechts 300 miljoen euro omhoog. ''Dat is normaal gesproken niks; daar gaan we fluitend mee om'', aldus Vergeer. ''De schuld lijkt wel onder controle, maar het tekort moet worden aangepakt.''

Het Europese statistiekbureau Eurostat presenteert over drie weken een overzicht van de tekorten en schulden van alle EU-landen. Franse statistici maakten woensdag bekend dat het tekort in Frankrijk afgelopen jaar opliep tot 7, 5 procent van het bbp. De Duitse overheid kwam 105,5 miljard euro tekort; dat komt overeen met ongeveer 4,4 procent van het bbp.