AMSTERDAM - Familiebedrijven vormen de ruggengraat van de economie. In deel vijf van deze serie: reisonderneming Oad. "Vakantie is een primaire levensbehoefte", aldus topman Julius ter Haar.

Het vrijwel volledig uit donker glas opgetrokken kantoor van Oad, een afkorting van Overijsselse Autobusdiensten, staat in het 9000 inwoners tellende dorpje Holten. Vanaf zijn werkplek heeft Ter Haar uitzicht over de Holterberg, onderdeel van het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug.

Het provinciale karakter vormt een van de redenen dat Oad zich al sinds 1924 staande houdt, denkt Ter Haar. "Ons bedrijf is betrokken, degelijk. Wij lopen niet voorop in de polonaise en nemen niet te veel risico's."

Groei

"De reisbranche is bovendien nog relatief jong en tot aan de crisis heeft de sector een permanente groei gekend", vult de algemeen directeur aan. Julius ter Haar is na zijn grootvader en vader de derde generatie binnen de familie die leiding geeft aan het bedrijf, dat naast de touringcartak waarmee het ooit begon eigenaar is van touroperator Oad Reizen en de Globe reisbureaus.

Ook zus Quirine maakt deel uit van het dagelijks bestuur van het familiebedrijf, als directeur operations. Vader Joop is president-commissaris, maar heeft geen aandelen meer in handen. "We nemen alle belangrijke beslissingen eigenlijk in die driehoek", vertelt de algemeen directeur.

Ondanks die verwevenheid heeft Ter Haar een totaal andere managementstijl dan zijn vader. "Hij was echt van de oude stempel, autocratisch, maar die manier paste ook in die tijd. De reiswereld en de maatschappij zijn natuurlijk enorm veranderd. Ik zie mezelf wel als aanvoerder, maar hecht meer belang aan het team, ben er erg van doordrongen dat ik de mensen om me heen nodig heb om bepaalde doelen te bereiken", licht hij toe.

 oad-julius ter haar

Concurrenten

Oad is sinds de overname van Arke door de Duits-Engelse reisgigant TUI "by far" de grootste in zijn soort op Nederlands grondgebied, gemeten naar omzet. "TUI en Thomas Cook zijn onze grootste concurrenten. Wij moeten het met een omzet doen van een miljard, terwijl TUI zo'n 20 miljard aan inkomsten heeft. Daar moeten wij als puur Nederlands bedrijf natuurlijk wel tegen opboksen."

"Dat kan ook", vervolgt Ter Haar, "want wij kunnen de Nederlandse markt beter inschatten dan die grote internationale concerns. Een Scandinaviër of een Duitser gaat heel anders op vakantie dan een Nederlander. Vakantie is emotie."

"In onze branche vindt een enorme consolidatieslag plaats, dus de kleintjes vallen om of gaan op in de grote. Uiteindelijk ga je naar een branche toe met een aantal grote spelers en nog een paar nichemerken. Ons marktaandeel groeit nog steeds."

Beursgang

Het idee van een beursnotering, zoals sectorgenoten TUI en Thomas Cook hebben, verwijst Ter Haar meteen naar de prullenmand. "Dat heeft in onze branche helemaal geen zin. De marges zijn onwaarschijnlijk klein, dus het wordt ook moeilijk om bijvoorbeeld dividend uit te keren. Het voegt niet zoveel toe."

Oad ziet er echter wel brood in om op termijn de grote jongens naar de kroon te steken. "We willen in de toekomst wellicht internationaal gaan opereren. Maar we zijn nu nog niet klaar in Nederland. Eerst moet de marktsituatie zich meer stabiliseren en onze eigen positie in die markt nog steviger worden, waardoor we voldoende fundament hebben om die stap over de grens te kunnen maken."

Ook de reisbranche heeft een forse knauw opgelopen door de crisis. "Vorig jaar was een heel zwaar jaar, de reiswereld heeft een stevige tik gehad. En het is nog niet voorbij. In 2009 hebben we op alle mogelijke manieren kosten bespaard, in 2010 gaan we alles op scherp zetten en wel weer investeren in bijvoorbeeld marketing. Het merk moet wel onderhouden worden."

Herstel

In 2011 verwacht Ter Haar de eerste echte tekenen van herstel. "Daarbij realiseren we ons wel dat de markt voorlopig niet terug is op het niveau van 2006, 2007 en 2008, dat was exceptioneel. Dat gaat nog veel langer duren en misschien komt dat zelfs wel nooit meer terug. Ons streven is collega's te verslaan en in ieder geval door te blijven groeien."

"Vakantie is een primaire levensbehoefte geworden", vindt Ter Haar. "De wereld waarin we leven, met veel drukte, veel stress, daar hoort ook ontspanning bij. Vakantie is nu eenmaal de ontspanning waar we gevoelig voor zijn en de Nederlander laat zich niet structureel de vakantie afnemen."

reisbureau

Stenen

Oad heeft inmiddels een netwerk van 220 Globe reisbureaus. Na een aantal jaren van uitbreiding zijn er voorlopig geen plannen om nog meer reiswinkels in te lijven. "De stenen-winkelmarkt is wel aan het veranderen, er zijn steeds minder vestigingen. Die winkels moeten kwalitatief echt een slag maken om de consument nog naar zich toe te lokken."

Ondanks de opmars van het boeken via internet, denkt Ter Haar dat er altijd een markt voor fysieke reisbureaus blijft bestaan. "Vakantie vormt voor iedereen, jong of oud, arm of rijk, altijd een grote uitgave in het jaar. Consumenten zijn op zoek naar persoonlijk advies, naar bevestiging dat ze het bedrag zorgvuldig besteden en geen fouten maken. Die persoonlijke bevestiging kun je nu eenmaal alleen maar in een winkel krijgen."

Maar de omzet via internet is flink gegroeid en neemt nog steeds fors toe, moet de topman toegeven. "Daar ligt een belangrijk deel van onze toekomst. Het internet en alle mogelijkheden van de technologie bieden ook enorm veel kansen. Dat houdt ons bezig en daar spelen we op in. Mogelijk komt er op termijn bijvoorbeeld een Oad-app."