AMSTERDAM - Een duurzame stad moet werken als een mensenlichaam: alle onderdelen werken efficiënt samen. Dat zegt Andy van den Dobbelsteen, die vrijdag zijn intreerede houdt als hoogleraar aan de TU Delft.

"In de stad is ieder gebouw nu te zien als een ziekenhuispatiënt die verbonden is met verschillende infusen, zoals water, elektriciteit, riolering en kabel-tv. Die situatie is niet noodzakelijk slecht, maar er wordt onvoldoende onderkend dat het afval van de ene patiënt, van nut kan zijn voor een andere", aldus de hoogleraar.

Als steden echt duurzaam willen worden, stelt hij, zullen ze een intelligent systeem moeten hebben voor de uitwisseling van diverse stromen, zoals afvalwarmte, net zoals een natuurlijk organisme.

Supermarkt

Van den Dobbelsteen geeft als voorbeeld een supermarkt, die zijn energie voornamelijk gebruikt voor koeling. Aan de andere kant van de airconditioner produceert de supermarkt dus een flinke hoeveelheid warmte, die normaal gewoon de lucht in gaat.

"Deze warmtestroom zou nuttig kunnen worden gebruikt door bijvoorbeeld nabijgelegen winkels, huizen of sportfaciliteiten", zegt Van den Dobbelsteen. Een ander voorbeeld is een zwembad, dat continu moet worden verwarmd. Dit zou slim kunnen worden gecombineerd met een ijsbaan, die continu gekoeld moet worden.

Lef

Technisch is het nu al mogelijk om volledig duurzame steden te bouwen, stelt Van den Dobbelsteen. "Wat ons tegenhoudt, is de politieke lef om het echt toe te passen en ons financiële systeem, dat kortetermijnoplossingen met minimale investeringen stimuleert."

Van den Dobbelsteen, die zich vanaf woensdag hoogleraar klimaatontwerp en duurzaamheid mag noemen, pleit verder voor de invoering van een Bruto Afgenomen Waarde (BAW), als tegenhanger van de bekende Bruto Toegevoegde Waarde (BTW).

BAW

"Ik vind dat we zouden moeten betalen voor de kwaliteitsafname van producten en energie. Als een product alleen maar gedumpt kan worden, is de overgebleven kwaliteit nul en de te betalen BAW maximaal. Als alle onderdelen van een product kunnen worden hergebruikt, is de BAW minimaal."