AMSTERDAM - Voor minister van Financiën Wouter Bos was al vanaf het begin duidelijk dat de manier waarop het consortium van drie banken ABN Amro wilde opknippen voor complicaties zou zorgen.

Maar, zei hij donderdag tegenover de commissie De Wit, "De Nederlandsche Bank vond dat het door de beugel kon".

Voor Bos kwam het bod van RBS, Fortis en Santander uit het niks. "Ik was verrast, omdat ik uit mijn gesprekken met Groenink had begrepen dat er geen andere geïnteresseerden zouden zijn dan Barclays."

DNB berichtte Bos vervolgens dat de nieuwe onderneming solide en transparant zou zijn. "Dan blijft er voor ons nog maar een ding over om te controleren: wat is de plek van de nieuwe onderneming in het fianciële systeem?" Bos beschrijft hoe hij alleen 'een soort mededingingstoets' kon doen.

Risico's

"Als we hadden geweten wat er allemaal aan verborgen risico's op de balans van Fortis stond, maar ook bij andere banken, dan hadden we ons moeten afvragen of zo'n bank wel een overname had moeten doen.

De uiteindelijke beslissing om groen licht te geven voor de overname is wel altijd een beslissing van Bos en DNB samen geweest. Dat Fortis vervolgens ten onder ging hing mede af van externe oorzaken, vindt Bos.

"Voor de deugdelijkheid van de financiering van de overname moesten we varen op het oordeel van de Belgen. Wat betreft de crisis heeft de hele wereld er naast gezeten. Of ABN Amro überhaupt wel opgesplitst kon worden, is door de bank uiteindelijk zelf bevestigd."

Buitenlandse informatie

Bos deelt de kritiek van Nout Wellink van DNB dat buitenlandse toezichthouders niet de juiste informatie gaven over de financiële gezondheid van buitenlandse banken die ABN Amro wilden overnemen. Pas in een laat stadium werd hem duidelijk dat Royal Bank of Scotland en Fortis in grote problemen waren geraakt door beleggingen in riskante producten.

''Waarom is dit niet verteld toen wij de beslissing moesten nemen over de verklaring van geen bezwaar voor de overname?'', zei Bos. ''Ik begijpt de twijfel, heb die zelf ook.''

Groenink

Wat Bos betreft heeft Rijkman Groenink er met zijn beleid als topman van ABN Amro zelf voor gezorgd dat de bank niet meer op eigen benen kon staan. "Het bedrijf werd wereldwijd als een 'underperformer' gezien. Zij hebben zichzelf in de etalage gezet. Dan moet je niet raar opkijken als er kopers langskomen."

De Wit wierp Bos voor de voeten dat er een systeembank op het punt stond om te worden opgeknipt, maar Bos ziet dit anders. "Er hangt een onterechte romantiek over hoe ABN Amro er aan toe was toen het werd overgenomen. Ik had ook liever een sterke bank gehad, maar die bank bestond al niet meer toen ik minister werd", aldus de minister.