Met de roerige beurstijden in het achterhoofd wint indexbeleggen nog steeds aan populariteit en niet alleen onder particuliere beleggers. Het is echter te kort door de bocht om te stellen dat u per definitie blij moet worden van het nabootsen van bepaalde indices in plaats van te proberen deze te verslaan.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Dat is niet zo verwonderlijk, want de beleggingsprestaties van actieve beleggers zijn in veel gevallen (ver) onder de maat gebleven en de regelgevende touwtjes worden strakker aangetrokken.

2009 was op het eerste gezicht misschien dan wel een goed beleggingsjaar, maar dat geldt in lang niet alle gevallen voor de waardeontwikkeling van beleggingsportefeuilles. Waar beleggers nog de kop in het zand konden steken door zich voor te houden dat ‘wie geschoren wordt, stil moet blijven zitten’, kan na matige beleggingsprestaties vorig jaar ten opzichte van de benchmark alsnog aardig onrustig zijn geworden.

Veilig

De prestaties van een bank, vermogensbeheerder of beleggingsfonds worden vaak afgezet tegen een benchmark. Door ervoor te kiezen te beleggen in indextrackers die in mindere of meerdere mate de aandelen uit diezelfde benchmark volgen, wordt door de belegger of beheerder in kwestie voor relatieve veiligheid gekozen. Mogelijke afwijkingen ten opzichte van de benchmark zullen immers niet al te groot zijn.

Sterker nog, in plaats van de index te verslaan wordt ervoor gekozen hetzelfde rendement (minus beheerkosten) te behalen en risico te lopen als een bepaalde beursindex.

Passief

Volgens Wikipedia is indexbeleggen een vorm van passief vermogensbeheer waarbij het vermogen belegd wordt volgens de samenstelling van een aandelen- of andere financiële index. Men doet geen poging om een hoger rendement te behalen dan deze gekozen index die als benchmark fungeert. Als legitimatie van deze strategie wordt tevens aangevoerd dat de kosten substantieel lager zijn dan als er gekozen zou worden voor actief beheer met veelal kostbare transacties tot gevolg. Over de potentiële meeropbrengsten wordt met geen woord gerept.

December vorig jaar heeft de AFM zich eveneens in de discussie over actief dan wel passief beleggen gemeld. In de leidraad ‘Zorgvuldig advies bij vermogensopbouw’ wordt aangegeven dat ‘het standaard aanbieden en adviseren van actief beheerde beleggingsfondsen niet in het belang van de klant lijkt te zijn’.

Zij constateert eveneens dat de kosten van actief beheerde beleggingsfondsen hoger zijn dan die van passief beheerde fondsen en verbindt mede daaraan de conclusie dat de prestaties van actieve beleggingsfondsen in verreweg de meeste gevallen achterblijven bij de passieve.

Norm

Omdat het een goedkope en effectieve manier van beleggen kan zijn is naar mijn smaak impliciet de boodschap van de AFM dat indexbeleggen de norm dient te zijn. Waarschijnlijk hebben de schrijvers van de leidraad ook het boek gelezen; ‘De schitterende eenvoud van het indexbeleggen’.
Het is volgens mij iets te kort door de bocht te stellen dat u als belegger per definitie blij moet worden van het nabootsen van bepaalde indices in plaats van te proberen deze te verslaan. Het behoedt u zeker niet voor beleggingsverliezen.

Zo doet het er voor de mate van succes wel degelijk toe welke indices en welke aanbieders van die indextrackers gekozen worden. Het maken van een keuze is geen gemakkelijke opgave en vergt, net als bij actief beheer, het nodige huiswerk. Eind 2009 konden indexbeleggers kiezen uit 1.939 trackers met 2.775 noteringen van 109 aanbieders aan 40 beurzen. Alle trackers tezamen vertegenwoordigden een waarde van meer dan 1.000 miljard dollar.

Durf

Verstandiger lijkt het mij dat iedere belegger of beheerder wel duidelijke keuzes durft te maken en afwijkende posities durft in te nemen, mits daar een gedegen visie en doelstelling aan ten grondslag ligt. Natuurlijk zal daar de scoringskans niet honderd procent zijn, maar u kunt er wel van op aan dat er alles aan gedaan wordt dat uw persoonlijke doelstellingen worden gerealiseerd.

Wees geen grijze muis en durf uw hoofd boven het maaiveld uit te steken of zoek naar een beheerder die wel zijn verantwoordelijkheid neemt en die op een gedegen manier uw belangen behartigt. Probeer de vlam te zijn en niet de mot!

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar.