DEN HAAG - De Autoriteit Financiële Markten (AFM) gaat systematisch bijhouden of bankbestuurders hun werk wel goed doen. Het opbouwen van zo'n dossier kan toezichthouders zonodig helpen om een bestuurder uit zijn functie te zetten.

Hans Hoogervorst, de voorzitter van de AFM, zei dit vrijdag tegen de commissie-De Wit. Deze commissie doet onderzoek naar de oorzaken van de kredietcrisis. Hoogervorst zei de ''kerfstok van bestuurders in beeld te gaan brengen''.

De AFM-voorzitter wees erop dat bij het aantreden van een bestuurder van een financiële instelling wel goed wordt gekeken of deze bijvoorbeeld deskundig genoeg is. ''Daarna houden we dat ook wel in de gaten, maar niet systematisch genoeg."

Bijhouden

"Het blijkt dat als de benoeming eenmaal is goedgekeurd, het heel lastig is om zo iemand er via de bestuursrechter weer uit te gooien.'' Het bijhouden van de 'kerfstok' is dus nodig, zei hij.

Ook voorziet de organisatie een ''stijgende lijn'' in het aantal boetes dat de toezichthouder zal uitdelen aan financiële instellingen.

Wanproducten

Volgens Hoogervorst zijn er banken die echt een poging doen om de belangen van klanten voorop te stellen. Maar tegelijk ziet hij nog steeds te veel wanproducten op de markt.

''Het aantal boetes is hard gestegen en ik voorzie daarin een verder stijgende lijn'', aldus de voorzitter. Vorig jaar legde de AFM een recordaantal van 53 boetes op, tegen twintig in het jaar ervoor.

Beschermen

Om consumenten beter te beschermen zei Hoogervorst voortaan ook een rol te willen spelen bij de ontwikkeling van nieuwe producten door banken. ''Behalve de jongens en meisjes van de productontwikkeling bij een bank, moeten ook de mensen die over risico's gaan ernaar kijken.''

Zij zouden zich moeten afvragen of het product deugt. De AFM wil dat interne proces bevorderen, zei Hoogervorst.

De AFM is opgezet om te kijken of financiële instellingen goed gedrag vertonen met de bedoeling om consumenten en beleggers te beschermen. De andere toezichthouder, De Nederlandsche Bank (DNB), moet in de gaten houden of financiële instellingen solide genoeg zijn.

Signalen

De commissie vroeg aan Hoogervorst of zijn organisatie dingen verkeerd heeft gedaan in de aanloop naar de crisis. De voormalig VVD-politicus vindt dat de AFM signalen kreeg dat er zicht op de markt waarin zogenoemde derivaten werden verhandeld, onder meer de gebundelde pakketten Amerikaanse hypotheken, ''zich tamelijk chaotische taferelen'' voordeden.

''Er was een zeer sterk gebrek aan toezicht. Maar omdat wij hierin geen wettelijke taak hadden, deden we niks. Achteraf gezien hadden we de politiek hierover moeten informeren.''

Obama

Iets dat ook verkeerd is gegaan in de aanloop naar de crisis, is volgens Hoogervorst het te ruime monetaire beleid in de Verenigde Staten. Geld was te lang te goedkoop. Ook vindt hij het niet goed dat banken weten dat als zaken helemaal uit de hand lopen, de politiek en uiteindelijk de belastingbetaler de boel komen redden.

In dat licht vindt hij de plannen van de Amerikaanse president Barack Obama goed. Die wil banken zo inrichten dat je ze failliet kunt laten gaan zonder dat dit verstrekkende gevolgen heeft voor het internationale bankensysteem.

Zie ook: dossier onderzoek kredietcrisis