Grootbanken lokken beleggers met 'themabeleggen'. Klanten krijgen echter nog steeds niet waarvoor zij betalen.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

De marketingafdelingen van de diverse grootbanken hebben de laatste maanden overuren gedraaid. Dit is vooral ingegeven door particulieren die sinds het begin van de crisis beleggingsfondsen massaal de rug hebben toegekeerd.

Nu sinds medio vorig jaar de situatie weer langzaam lijkt te verbeteren wordt alles uit de kast gehaald om deze beleggers weer terug te lokken naar de eigen beleggingsfondsen. De schoorsteen moet immers ook bij de grootbanken blijven roken…

Resultaat
Helaas slagen zij er in Nederland maar niet in om op de actief beheerde beleggingsfondsen fatsoenlijke resultaten te behalen. Het rendement van de benchmark wordt, zeker als we naar de langere termijn kijken, zelden gehaald. Als klant betaalt u echter wel voor het leveren van een betere prestatie. Waarom blijft men het dan het zo krampachtig proberen?

Juist, omdat er veel geld mee te verdienen valt. De banken slagen er keer op keer in om het vertrouwen te wekken van groepen nieuwe beleggers met weinig of geen ervaring en mensen die ontevreden zijn over de lage rente op spaartegoeden.

Offensief
Nu veel van deze ‘beleggers’ het strijdtoneel hebben verlaten, is voor de banken de inkomstenstroom uit beleggingsfondsen aanzienlijk opgedroogd. Daarom is het de hoogste tijd voor een nieuw offensief. En dat heeft men gevonden in, jawel, 'themabeleggen'! Als we de grootbanken mogen geloven is dit een wondermiddel, waarmee de zeer teleurstellende resultaten uit het verleden kunnen worden verdrongen (ook al zegt men dit niet hardop natuurlijk).

Het is echter niet de eerste keer dat de banken een dergelijke truc uit de hoge hoed toveren. Zo was de opzet rond fondsen en het beleggingsbeleid in het verleden eerst ingegeven door een regionale benadering, gevolgd door een sectorale aanpak. Qua beleggingsresultaten was het echter allemaal lood om oud ijzer.

Milieu
De prêt à porter in beleggingsfondsenland van vandaag de dag is dus gericht op thema’s. Zaken als demografische ontwikkelingen, infrastructuur, milieu, voedsel en grondstoffen zijn uitgangspunt geworden voor het beleggingsfondsenpalet en beleggingsbeleid. Naar eigen zeggen is sectorspreiding een te breed begrip, iets waar niemand tot voor kort met ook maar een woord over repte.

Het nieuwe evangelie is dat men nu met thema beleggen beter en specifieker zou kunnen inspelen op allerhande ontwikkelingen. De strekking van deze blijde boodschap is dat beleggen in themafondsen natuurlijk moet leiden tot betere beleggingsresultaten.

Analisten
Op zich is er niets op tegen om beleggingsportefeuilles in te richten op basis van thema’s. Maar ik heb wel moeite met het argument dat dit ‘automatisch’ tot betere rendementen zal leiden. De hoogte van de resultaten wordt volgens mij vooral bepaald door de kwaliteit van de analisten en beleggers van de banken, het beleggingsproces en de uiteindelijke selectie van de aandelen die passen binnen de invulling van het desbetreffende thema.

Omdat er meestal veel mensen bij het beslissingsproces betrokken zijn, leidt dit gemakkelijk tot ‘consensusuitkomsten'. Voor meer uitgesproken visies of ideeën is onvoldoende ruimte. Het voordeel van de consensusgedachte mag dan misschien zijn dat al te grote zeperds worden vermeden, maar tot de gewenste outperformance zal het ook niet leiden.

Niets nieuws
Zolang de kwaliteit van het beleggingsproces bij de grootbanken niet verbetert, zal ook het thema beleggen niet de gewenste resultaten brengen. Hoe mooi het verhaal ook moge klinken, beleggers krijgen niet waarvoor ze betalen. Maar dat is niets nieuws onder de zon.

Ondanks de waarschuwingen van verschillende kanten, zal men bij een stabieler en positiever beursklimaat weer massaal instappen. Men wil immers de boot niet missen, ook al zullen ook nu weer rendementen uit het verleden geen garantie voor de toekomst blijken te zijn.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar.