Volgens een oude wijsheid uit de beursalmanak zijn de eerste 5 dagen van een beursjaar bepalend voor het verdere verloop. Zo bezien begint het jaar niet verkeerd. Het sentiment lijkt best aardig.

Door Leon Hillen | Vermogensvisie. In samenwerking met Belegger.nl

Volgens een wat jongere wijsheid uit een onderzoekje onder beursvorsers is de gemiddelde verwachting dat de AEX dit jaar met 8% zal toenemen. Dit is echt een gemiddelde waarin extremere verwachtingen van een AEX ruim boven 400 enerzijds en een daling tot ruim onder 200 anderzijds in zijn meegenomen.

Het zou de AEX op circa 360 brengen, wat afgezet tegen de huidige 340 punten nou niet bepaald spectaculair oogt. Toch is die 8% stijging zo verkeerd nog niet. Ik denk dat menigeen voor zo’n jaarresultaat tekent; het zou betekenen dat aandelen in 2010 toch meer opleveren dan een spaarrente of deposito.

Daling tot onder 300 punten
Mijzelf zou het meevallen als de AEX eind 2010 inderdaad op 360 (of hoger) zou afklokken. Eerder heb ik al uiteengezet dat ik risico aan de onderkant zie en dat ik in de loop van dit jaar een daling tot onder 300 punten verwacht. Die 360 gaan we denk ik nog eerst zien, en wel vrij snel; de eerste maanden van dit jaar.

De hoeveelheid slecht nieuws is beperkt en dat wat er aan slechts komt wordt wonderwel geabsorbeerd. Met andere woorden, het sentiment is momenteel positief, de teneur is dat de crisis bezworen lijkt, de aanhangers van een V-vormig herstel hebben het hoogste woord.

De consensusverwachting is ook dat de rente in de loop van het jaar gaat aantrekken. Een verwachting die aansluit op een doorzettend economisch herstel, dat doorgaans aantrekkende inflatie en noodzaak tot kleine renteverhogingen met zich meebrengt. Milde renteaanpassingen zijn een teken van gezondheid en worden door de krachtiger economie moeiteloos opgevangen.Anders zou dat zijn met forse rente-ingrepen. Daar moeten we maar even niet aan denken.

De ellende van een consensus is dat deze verwachting zelden waarheid wordt. Immers, als de verwachting van de meerderheid uitkomt, zou die meerderheid ook winnaar zijn op de financiële markten. En dat blijkt in de praktijk toch anders. Ik ga dan ook liever contrair de consensus. Als een meerderheid een bepaalde gedachte omarmt, vraag ik mezelf af of en hoe het anders zal lopen. Ik verwacht dus geen stijgende rente in de loop van dit jaar. Enkel als het totaal uit de hand mocht lopen zoals je nu in een land als Griekenland ziet.

Smeermiddel
Ik ga uit van een laag blijvende rente over een periode van jaren. Een bewust door de overheden laag gehouden rente, in het belang van banken (rentemarge), bedrijven (investeringen), particulieren (hypotheek) en de overheden zelf (staatsschuld). Die lage rente maakt het geld goedkoop en dat is weer het smeermiddel van het beleden herstel dat we op dit moment doormaken. In een gezonde economie kan die rente langzaam in stapjes worden verhoogd en op een normaler niveau komen.

Ik vrees dat die economie nog lang niet gezond is en voorlopig ook niet zal worden. Japan is hiervan het beste voorbeeld: een land dat ondanks een lange reeks van overheidsstimulansen nog steeds kampt met deflatie en een blijvend lage rente. Die overheidsstimulansen hebben de staatsschuld tot een record opgedreven, waardoor de rente wel laag moet blijven voor Japan om het beheersbaar te houden.

Eenzelfde scenario doet zich nu voor in Europa en de VS, sinds zij er in 2008 voor kozen massaal liquiditeiten ter beschikking te stellen. De schulden van de banken zijn daarmee verlegd naar de overheid en indirect dus naar de belastingbetaler. Als de banken erin slagen deze schulden gauw af te betalen, zoals we in de VS in enkele gevallen zien, dan is het nog te billijken. Anders wordt het wanneer - zoals in het geval ING - de kapitaalmarkt grotendeels op moet draaien voor de financiering van banken.

Realistisch
Ik heb de wijsheid niet in pacht en kan alleen maar hopen dat de genomen maatregelen inderdaad zorgen voor een duurzaam economisch herstel. Dat de recessie als een V-vorm ontwikkelt en we snel weer op het niveau van voor 2008 zitten. Dat de banken weer gezond zijn en leningen gaan verschaffen aan bedrijven, en hypotheken aan woningbezitters en nieuwkomers. Dat aandelen vrolijk verder herstellen en de AEX misschien wel over de 400 gaat dit jaar. Dat de overheidsschuld over enkele jaren moeiteloos kan worden afgebouwd door de krachtig herstelde economie en de koopkrachtige belastingbetaler. Veel zogeheten deskundigen willen ons dit soort ontwikkelingen doen geloven.

Ik ben echter argwanend, of noem het realistisch. Met de financieel-economische kennis die ik heb is een dergelijk voorspoedig, wonderwel herstel bijna onberedeneerbaar. Alsof we zonder een centje pijn door een dergelijk zware recessie kunnen laveren.

Het is in 2010 niet meer de tijd om te praten over economisch herstel, maar ik wil feiten zien die zich vertalen in een beter investeringsklimaat, een sterker bedrijfsleven, een aantrekkende woningmarkt en koopkracht. Zo lang dat niet het geval is, lijkt een verder herstel van de beurskoersen tot boven 360-380 dit jaar teveel gevraagd en is voorzichtigheid voor de belegger troef.

Leon Hillen is een 'selfmade' beursdeskundige en expert op het gebied van stockpicking. Volg hem ook via http://twitter.com/leonhillen