Ondernemers zijn hard werkende mensen die met passie voor hun vak hun brood verdienen. Althans dat proberen ze. Een aanzienlijke groep ondernemers leeft (in stilte) onder het bestaands minimum (minder dan € 10.000,00 inkomen).

Als alternatief voor werkloosheid beginnen veel mensen een bedrijfje. Het aantal starters is de afgelopen jaren hard gestegen. In 2008 zagen meer dan 100.000 nieuwe bedrijven het levenslicht, in 2009 is dit aantal lager vanwege de economische crisis.

Veel van de starters bouwen hun bedrijf vanaf de grond op, simpelweg omdat ze denken dat dit het minste kost. Maar klopt dit wel?

Start
Een bedrijf vanuit het niets opbouwen is geen makkelijke opgave voor de gemiddelde ondernemer. Uit onderzoek blijkt dat starten bij nul tussen de drie tot vijf jaar kost alvorens er een onderneming met voldoende continuïteit is opgetuigd. Dit betekent dat de ondernemer in al die jaren in zijn of haar eigen inkomen moet voorzien. Daarbij komen dan nog alle investeringen in de bedrijfsvoering zoals marketing.

Veel ondernemers realiseren zich dit voor de start te weinig met als gevolg dat meer dan 50% van de startende ondernemers binnen vijf jaar weer is verdwenen. Hier zit veel kaf tussen het koren, echter zijn er ook genoeg potentieel goede ondernemers die vanwege het geld hun bedrijf (moeten) beëindigen. Met het gedwongen beëindigen van bedrijven gaan er in veel gevallen ook goede ideeën en kennis verloren.

Armoede
Eenmaal de eerste vijf jaar overleven betekent niet dat de ondernemer financieel ‘gebakken’ zit. Uit cijfers van het Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf (EIM) blijkt namelijk dat ruim 13% van de ondernemers in Nederland onder de armoedegrens leeft.

Oorzaken zijn volgens het EIM onder andere;
• gebrek aan financiële kennis;
• gebrek aan opleiding/training;
• opportunisme, veel mensen starten een bedrijf ondanks de (financiële) risico’s die er aan kleven;
• het afschaffen van de vestigingswet. Deze wet bepaalde een minimum aan kennis van zaken bij het starten van een bedrijf;
• persoonlijk ongeluk zoals ziekte en scheiding.

De armoede bij ondernemers wordt niet altijd op tijd (h)erkent. Veel ondernemers ervaren hun werk als hun hobby. Deze ondernemers zijn veelal specialist op hun vakgebied maar schenken te weinig aandacht aan hun bedrijfsvoering en geld verdienen met alle desastreuze financiële gevolgen van dien.

Ondernemen kun je leren
‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt’, deze uitspraak van Johan Cruijff gaat ook op voor ondernemers. Ondernemen kun je leren! Echter moeten ondernemers zich hier wel voor open stellen.

Hoe wordt je een goede ondernemer:
• ervaring. Door vallen en opstaan kunnen ondernemers in hun rol groeien;
• geld. Verdienen begint bij het uitgeven! Veel ondernemers, vooral starters, geven het verdiende geld net zo hard weer uit in de prive sfeer. Ze vergeten dan gemakshalve dat de ontvangen btw nog moet worden afgedragen. Deze instelling is veel ondernemers lelijk opgebroken;

• opleiding/training. Een ondernemer dient zich net als elke andere professional te scholen. De wereld verandert continu, de ondernemer moet mee wil hij/zij overleven;
• luisteren. Ondernemers zijn vaak eigenwijs. Dit hoeft op zich geen probleem te zijn, maar van luisteren naar anderen (klanten, medewerkers etc.) kun je ontzettend veel leren.
• netwerken. Even uit de dagelijkse sleur, ervaringen en kennis met collega ondernemers uitwisselen, elkaar werk gunnen, dat is netwerken.

• informatie. Het internet staat bol van de ondernemers informatie. Een ondernemer met vragen kan in bijna alle gevallen zijn/haar informatie van het internet halen. Het mooie is dat het bijna altijd gratis is;
• perfectie. Een perfecte uitvoering en beheersing van alle ins en outs van het ondernemen leiden tot concurrentievoordeel en dus voldoende inkomen;
• structuur. Met andere woorden orde en netheid. Dit zijn waarschijnlijk de meest belangrijke woorden voor een ondernemer. De meeste ondernemers die het niet redden, gaan veelal ten onder omdat ze goed zijn in hun werk. Zaken als administratie en het werven van nieuwe klanten laten ze links liggen. Dit is dodelijke voor een onderneming!

Bestaansrecht
Ondernemen is nu en in de toekomst een grote uitdaging. De (op)komst van het internet is zo’n uitdaging. Zo zijn webwinkels een nieuwe trend die vooral een bedreiging voor ondernemers zijn met een ‘fysieke’ winkel. Maar je kunt het ook als een uitdaging zien en je bedrijfsvoering op deze trend afstemmen en inrichten.

Ondernemers die willen ‘overleven’ zullen zich continu moeten aanpassen. De economische omgeving van ondernemers verandert namelijk steeds sneller en de globalisering is overal voelbaar. Bijvoorbeeld de invloed van China op de rest van de wereld. Ook al is het afzetgebied van een bedrijf regionaal, de (goedkope) producten uit China liggen ook hier in Nederland in de schappen!

Analyse
Startende ondernemers doen er dan ook verstandig aan om een goede analyse te maken van de bedrijfstak, sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen en hun bedrijf hierop in te richten. Een goed alternatief voor starten vanaf de grond is een (gedeeltelijke) bedrijfsovername. In veel gevallen zijn de kosten voor het kopen van een bedrijf interessanter dan de kosten die gemaakt worden als je een bedrijf bij nul begint. Een overname is dus zeker het overwegen waard!

Er is goed, beter en best. Als ondernemer moet je altijd naar de beste prestaties streven. Het beste voor je medewerkers, leveranciers, klanten en natuurlijk niet te vergeten jezelf! Het is zoals Johan Cruijff al zei: je gaat het pas zien als je het doorhebt! En wanneer je het eenmaal doorhebt, is er met ondernemen een goed stuk brood te verdienen. En verdienen is de belangrijkste factor voor het bestaansrecht van een ondernemer.

Piet Regnerus is directeur van 2Excell bv (bedrijfsovernamekeurmerk.nl) en ANY Concept bv (oa. Omzetbeurs.nl en Totaalduurzaam.nl). De blogs van Piet gaan over zijn specialiteiten zoals bedrijfsoverdracht- en overnames, duurzaam ondernemen en overige MKB-gerelateerde zaken.