Over de rol van belastingadviseurs bij het fiscale wetgevingsproces wordt wel eens gemopperd, maar hun bijdrage is van groot maatschappelijk belang.

Door Xavier Auerbach | PricewaterhouseCoopers

Het is spitsuur in fiscaal Nederland. De Tweede Kamer heeft de behandeling van de voorstellen tot wijziging van de Successiewet begin november afgerond en kon zich daarna gaan zetten aan het Belastingpakket 2010. Tegelijk wordt er ook nog gesproken over fundamentele wijzigingen in de vennootschapsbelasting.

Commentaar
Bij al deze wetgevende activiteit roeren ook belastingadviseurs zich nadrukkelijk. De
Commissie Wetsvoorstellen van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs voorziet alle wetsvoorstellen van uitvoerig fiscaaltechnisch commentaar om op die wijze bij te dragen aan het wetgevingsproces.

Je kunt de vraag stellen of dit eigenlijk wel onderdeel is van de taak van belastingadviseurs. Moeten zij niet ‘gewoon’ het belang van hun klanten dienen? Of is dat precies wat ze doen en vormen ze een lobbygroep voor ondernemend en vermogend Nederland die zich hult in een mantel van objectiviteit?

Misverstand
In Haagse kringen is over de rol van belastingadviseurs in het fiscale wetgevingsproces dan ook wel eens gemompel hoorbaar. De veronderstelde tegenstelling tussen particulier belang en algemeen belang, die onder deze vragen schuil gaat, berust volgens mij op een misverstand.

De bepaling van de hoogte van de belastingtarieven en de verdeling van de belastingdruk over de diverse geledingen van de samenleving zijn het exclusieve terrein van de politiek. Daarover is iedereen het eens. Veel van de inbreng vanuit de belastingadvieswereld gaat dan ook over technische kwesties en bestaat uit het wijzen op lacunes, omissies en inconsequenties in wetsvoorstellen. Dergelijke inbreng leidt tot een solidere en stabielere wetgeving en daartegen kan geen bezwaar bestaan.

Bij dit alles moet ik toegeven dat de grenzen tussen het domein van de politiek en het domein van de fiscale techniek, niet altijd scherp te trekken zijn. Enerzijds kunnen bepaalde fiscaaltechnische keuzes grote maatschappelijke effecten hebben. Zo dreigde de belastingdruk voor oudere familiebedrijven te exploderen als gevolg van een technische aanpassing in de regels voor de zogeheten bedrijfsopvolgingsfaciliteit. Dat is inmiddels gerepareerd.

Gedrag
Anderzijds lijken sommige fiscaalpolitieke keuzes niet altijd even goed doordacht of verstandig. Zo kunnen zij leiden tot belangrijke gedragseffecten, die niet steeds zijn onderkend. Onder de regels zoals die gelden vanaf 1 januari 2010, kan de belastingdruk bij vererving van aandelen in een beleggings-BV wel twintig (!) maal zo hoog zijn als de belastingdruk bij vererving van aandelen in een BV die een onderneming drijft.

Het ligt voor de hand dat dit in een fors aantal gevallen mogelijk leidt tot een ‘opzegging van het lidmaatschap van de vereniging Nederland’.

Het is bij uitstek ook een taak van belastingadviseurs, die immers dagelijks met hun klanten in de praktijk aan het werk zijn, om de wetgever hierop te wijzen. De belastingadvieswereld beschikt over een grote hoeveelheid fiscale expertise en haar bijdrage aan het fiscale wetgevingsproces is onvervangbaar en van groot maatschappelijk belang.

Xavier Auerbach is partner bij de Private Wealth Solutions Group van PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs.