AMSTERDAM - In de serie Topmanagers van NU deze week een gesprek met Gertjan Lankhorst, CEO van GasTerra in Groningen.

In samenwerking met ExecutiveIn, platform voor managers

GasTerra is Nederlands grootste gashandelaar en verkoopt onder meer gas uit het megagasveld in Groningen en de kleinere Nederlandse velden aan land en in de Noordzee.

GasTerra is met een omzet van 24 miljard euro in 2008 een van de grootste ondernemingen van ons land. Lankhorst gaat in dit interview in op de veranderingen die de organisatie na haar ontstaan in 2005 heeft ondergaan en de rol van gas in de toekomstige energiemarkt.

Waarom moest de organisatie van GasTerra veranderen?
Ons bedrijf was klassiek gestructureerd. Voor de splitsing van Gasunie en GasTerra in 2005 was de onderneming een monopolist; de liberalisering heeft de markt enorm veranderd. Alle reden om na te gaan hoe wij als bedrijf op die veranderingen moesten inspelen.

Een organisatie moet zo flexibel zijn dat het bedrijf mee kan bewegen met wat de markt eist. Binnen de organisatie was het gevoel van urgentie om het bedrijf aan de markt aan te passen ook sterk aanwezig. Kort na mijn aantreden sprak ik met de ondernemingsraad en zij vroegen mij direct naar mijn reorganisatieplannen.

Veranderingsprocessen stoppen eigenlijk nooit en we wijzen onze werknemers daar ook regelmatig op. Een grappige illustratie hiervan is een Fokke en Sukke-cartoon over dit onderwerp: "de cultuuromslag vindt plaats op donderdag om 16.10 uur". Zo werkt het natuurlijk niet; het is nooit af. Onze kernwaarden - klant- en resultaatgericht zijn en voortdurend willen verbeteren - zijn in dat kader de leidraad. Onze bedrijfscultuur is erop gericht om te leren van fouten.

Hoe is uw managementteam samengesteld?
Wij zijn een joint venture van de Nederlandse staat en de twee grootste oliemaatschappijen ter wereld: Shell en ExxonMobil. In ons managementteam zitten verschillende mensen die voorheen bij een van deze aandeelhouders hebben gewerkt. De andere MT-leden zijn afkomstig van de 'oude' Gasunie. Een perfecte mix van kennis, ervaring en continuïteit, vind ik."

U kunt zelf produceren of inkopen, een lastige afweging. Hoe maakt u die?
Onze prioriteit ligt bij gas dat in Nederland wordt geproduceerd. Dat vullen we aan met gas uit Rusland en Noorwegen en op gashandelsplaatsen voor prijzen die zo voordelig zijn dat het goedkoper is dan zelf produceren.

Er komt een moment dat het gasveld leeg is. Bent u daar nu al mee bezig of is het nog veel te ver weg?
Zo ver weg dat we er in onze verkoopstrategie voor de komende 15-20 jaar geen rekening mee houden. We zijn een industrie die in een langetermijnwereld leeft. Daarom zijn we al in de jaren tachtig begonnen met importeren van Noors gas en in de jaren negentig met het importeren van Russisch gas.

Daar komt nog een heel interessante nieuwe ontwikkeling bij: de gasrotonde, het plan van de Nederlandse overheid om Nederland het centrum van de Noordwest-Europese gasmarkt te maken. Dit betekent onder andere dat bestaande pijpleidingen worden voorbereid voor de toekomst, zodat er ook gas van buiten naar binnen gebracht kan worden.

Hoe kijkt u aan tegen het verduurzamen van de energievoorziening?
Het wordt pas interessant om iets anders dan aardgas te gebruiken als we iets vinden dat schoner, gemakkelijker en goedkoper is. Ik geloof niet dat de groei van duurzame energie zo snel zal gaan. Ik denk dus dat het goed is om onze energievoorziening zo veelzijdig mogelijk te organiseren.

In Nederland zijn we heel goed in efficiënte gasgestookte centrales. Frankrijk is goed in kernenergie, Noorwegen in waterkracht. Probeer niet in elk land dezelfde mix te creëren, maar creëer een interne Europese markt met ieder land zijn specialiteit. Voor Nederland is dat aardgas.

Hoe zal de gasprijs zich op langere termijn ontwikkelen?
Voorspellingen doen over prijzen is altijd hachelijk. Op dit moment is het aanbod groter dan de vraag. We zien dat gezaghebbende instanties op de middellange termijn een krapte aan gas voorspellen, wat zou leiden tot hogere prijzen. Niettemin worden veel nieuwe bronnen aangeboord en pijpleidingen aangelegd, dus het staat te bezien of de voorspelde schaarste zich daadwerkelijk voor gaat doen. Afwachten, zou ik zeggen.

Mogen wij uit uw verhaal concluderen dat Nederland zich de komende 50 jaar geen zorgen hoeft te maken over de aanvoer van gas?
Dat lijkt me een prima conclusie.

Bekijk de eerdere afleveringen van Topmanagers van NU