We zouden allemaal moeten weten dat management by fear -angst als sturingsmiddel- geen goede raadgever is om een onderneming te leiden. Helaas zijn er nog veel managers die deze methode hanteren.

Sturen op angst kan oppervlakkig gezien ook erg effectief zijn. Wanneer je tussen de regels door aan managers verteld dat ze hun baan kunnen verliezen zijn ze eerder geneigd te doen wat je zegt. Zoals onderstaande persoonlijke ervaring laat zien, bewerkstelligt deze methode nooit het maximale resultaat.

Zo heb ik enige tijd geleden een onderdeel van een businessunit opnieuw op moeten zetten. De businessunit directeur had een concrete opdracht neergelegd en de MT-leden hierover geïnformeerd.

De opzet en het inbedden van het nieuwe team met bijbehorende werkzaamheden verliep voortvarend. Ik had eerder gezien dat veranderingen angst met zich meebrengen, daarom heb ik bewust dit proces vanuit vertrouwen ingestoken. De medewerkers vonden snel op een effectieve manier hun plaats binnen de organisatie.

Efficiency
Op enig moment was de tijd rijp voor de gehele onderneming om een efficiencyslag te maken en te kijken waar synergie voordelen behaald konden worden. Ik vervulde een adviserende rol in dit traject en concludeerde dat er teveel overhead (MT-leden) aanwezig was en bovendien bleken niet alle functionarissen even capabel.

Zo ontstond de eerste wrijving die door de directeur van de businessunit niet direct erkend werd. De directeur liet de angst -om het behouden van onder andere de managersposities- dooretteren. Ik heb verschillende malen aangegeven dat er onderhuids wat ‘broeide’. De directeur leek bang om het slechte nieuws te brengen.

Ik heb toen nagedacht waar dit aan kon liggen. Mijn conclusie was dat de directeur zich aangevallen voelde, deze had immers zelf de managers aangesteld die niet allemaal even capabel gebleken waren. Het zei dus ook iets over de capaciteiten van de directeur zelf. De angst ging in deze dus dubbel op.

Gezwel
Het etterende gezwel werd groter en groter. De onrust bij één van de managers, die duidelijk in zat over zijn positie, escaleerde op enig moment. De manager begon figuurlijk om zich heen te slaan. De boodschapper, ondergetekende, moest gestopt worden en welke betere methode bestaat er dan de boodschapper aan te vallen.

De directeur laveerde tussen twee partijen en liet de angst regeren. De weg van de minste weerstand bleek leidend voor de keuze en daarom werd gekozen voor de zittende onzekere manager die zijn eigen positie met veel ‘strijd’ bleef verdedigen.

Zweer
Hoe stop je een etterende wond? Door de zweer eruit te snijden, maar dit gebeurde helaas niet. De wond werd toegedekt en de onzekere manager had weer even adem. Niet goed voor de directeur, niet goed voor de manager, niet goed voor de medewerkers en ook niet goed voor ondergetekende.

Maar last but not least absoluut slecht voor het gehele bedrijfsonderdeel waar de directeur verantwoordelijk voor was. Management by fear is slecht leiderschap.

Helma van Wanrooij en Eelkje Oldenburger zijn eigenaar van Janus Kizuna. Wij herstructureren bedrijven en bieden persoonlijke begeleiding aan leiders. Capabiliteit en vertrouwen zijn de kernwoorden. http://www.januskizuna.com/