De auto-industrie zal voor elektrische auto’s zorgen, zoveel is inmiddels wel duidelijk. Maar hoe gaan we al die auto’s laden? Hebben we genoeg centrales? Vliegen de stoppen eruit? Wie gaat ervoor zorgen dat het allemaal goedkomt?

Staan we aan de vooravond van grote veranderingen of hebben we te maken met een hype die na biobrandstoffen en waterstof als de zoveelste zeepbel uit elkaar dreigt te spatten? Alle voortekenen duiden erop dat we over slechts enkele jaren elektrisch kunnen rijden.

De voorhoede verwachten we zo’n beetje vanaf 2011 met de eerste elektrische auto’s, waarna de bulk in de jaren daarna zou moeten loskomen.

Dat houdt in dat er iets aan de infrastructuur gedaan moet worden. Willen we ons namelijk massaal elektrisch verplaatsen, dan zijn er miljoenen laadpunten nodig. Hebben we elektriciteit genoeg en kan het netwerk het wel aan?

Aantallen
Wanneer we met betrokkenen spreken, zijn ze allemaal overtuigd van de komst van de elektrische auto, maar over het precieze aantal lopen de meningen uiteen.

Bij Better Place gaan ze er vanuit dat in 2020 het wagenpark in Nederland voor 10 procent elektrisch is, bij Renault hebben ze het over 20 procent in 2020. Energiebedrijf Essent verwacht in 2020 zo’n 600.000 tot 1.000.000 elektrische auto’s in Nederland, mits er geïnvesteerd wordt in goede infrastructuur.

Perspectief
Al deze getallen klinken redelijk abstract. We zullen een en ander in perspectief zetten. Het Nederlandse wagenpark telt momenteel zo’n 7,5 miljoen personenauto’s. Als medio 2020 twintig procent elektrisch zou moeten zijn, spreken we over anderhalf miljoen EV’s.

In de eerste jaren na 2011 zal de productie en verkoop van elektrische auto’s nog mondjesmaat zijn. Dit betekent dat er de laatste jaren van het volgende decennium ruim twee derde van de nieuw verkochte auto’s een elektrische zou moeten zijn. Oordeel zelf of dit realistisch is; maar wie weet staat de prijs van een vat ruwe olie tegen die tijd op meer dan 300 dollar (als we de voorspellingen mogen geloven) en blijkt een elektro-auto uiterst voordelig.

Hoeveel elektrische auto’s er ook zullen komen, ze moeten opgeladen worden en daar zijn laadpunten voor nodig: thuis, bij de werkgever, maar ook in de openbare ruimte. Bij Better Place spreken ze over een gemiddelde dekking van tweeënhalf laadpunt per auto, wat neerkomt op vele miljoenen laadpaaltjes. 

Stroom
Volgens een woordvoerder van netwerkbeheerder Tennet hebben alle centrales en windmolenparken in Nederland bij elkaar een capaciteit van zo’n 25 GW. Als we uitgaan van een accucapaciteit van 20 kWh, een laadtijd van acht uur en een miljoen elektrische auto’s, dan is er gedurende die acht uur een elektriciteitsbehoefte van ‘slechts’ 2,5 GW.

Thuis in de meterkast zijn de meeste groepen gezekerd met een stop van 16 ampère. Dit betekent bij een spanning van 220 volt dat de stop doorslaat wanneer meer dan 3,52 kW gevraagd wordt. Dat is niet het geval bij een ladende accu, want die vraagt slechts 2,5 kW (= 20 kWh / 8 uur).

De bottleneck
Dan het netwerk inclusief transformatorhuisjes. Volgens Petra de Boer, van onderzoeksinstituut KEMA, hoeven we ons niet direct zorgen te maken. Op termijn zal er wel iets moeten gebeuren. Volgens mevrouw De Boer is de gemiddelde huisaansluiting in Nederland berekend op een maximale afname van 10 kW, terwijl de meeste transformatorhuisjes berekend zijn op een gemiddeld vermogensverbruik van 1,2 kW per huisaansluiting. En dáár zit de bottleneck.

“Om problemen voor te zijn” gaat De Boer verder, “zou je de transformatoren of de kabels kunnen vervangen, maar dat is vrij prijzig. Beter is het om er bij de aanleg van nieuwe wijken alvast rekening mee te houden. Verder geeft sturing van het laden voor bestaande netwerken meer mogelijkheden dan het versterken van het netwerk.”

Volgens de KEMA-onderzoekster is het nodig om intelligent met de tijd om te gaan. “Tussen 18.00 en 23.00 is er nu al een piek in het thuisverbruik. Als daar ook nog een auto bij komt, is dat funest. Met een slim algoritme, kan het laden prima gestuurd worden.” Ook het kostenaspect kan een rol spelen. “’s Nachts is er overcapaciteit en een lager tarief.”

Palenzetters
Een aantal netwerkbeheerders, waaronder Enexis, Delta Netwerkbedrijf en Tennet, slaan de handen ineen om een infrastructuur aan te leggen. Verenigd in “Stichting e-laad” gaan zij tot 2012 10.000 laadpaaltjes plaatsen.

Om tot een effectief netwerk van laadpalen te komen zit Enexis in de Europese standaardisatiecommissie die ervoor moet zorgen dat je van Noorwegen tot Spanje met dezelfde stekker je auto kunt opladen. Er is onlangs een connector voorgesteld die nog voor het eind van dit jaar officieel als standaard aangenomen zal worden.

Prepaid
Daarnaast wordt er ook aan een uniform afrekensysteem gewerkt. Volgens een woordvoerder van Enexis zal dat afrekenen in eerste instantie met een soort prepaidkaart gaan.

Alleen snelladen zit er vooralsnog niet in. Bestaande paaltjes zijn geschikt voor 32 ampère en in het consortium wordt nu gedacht aan 3 x 16 ampère, maar daar zal het voorlopig even bij blijven.

Van de geplande 10.000 oplaadpunten kunnen we er de komende twee jaar al 200 in Amsterdam verwachten. Overigens troffen we in de parkeergarage onder de Stopera al een voor elektrische auto’s gereserveerd parkeervak met twee stopcontacten, nog niet volgens een standaard, maar om alvast een eerste aanzet te geven.