AMSTERDAM - De Nederlandse banken beperken de bonussen van hun bestuurders. Gezamenlijk is afgesproken dat de variabele beloning niet hoger mag zijn dan het vaste salaris. Ook wordt het mogelijk om ten onrechte uitgekeerde bonussen terug te vorderen.

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) maakte de Code Banken, zoals de zelfregulering is genoemd, woensdag bekend. De code gaat op 1 januari volgend jaar in, aldus de branchevereniging.

De Code kwam tot stand op basis van een rapport van de Commissie Maas dat in april verscheen. Die commissie adviseerde dat banken zich in de eerste plaats moeten richten op de belangen van de klant en minder op die van de aandeelhouders. Bankiers dienen ook voortaan permanent opgeleid te worden.

De Code dwingt banken in het jaarverslag concreet te maken hoe zij deze 'zorgplicht voor de klant' vormgeven.

G20
Een nog in het leven te roepen Monitoringscommissie zal toezien op naleving van de Code, die ook wordt verankerd in de wet.

De NVB zegt met de Code vooruit te lopen op de G20-top eind deze maand in Pittsburgh. Daar zullen de ministers van Financiën waarschijnlijk internationale afspraken maken over de beperking van bonussen.

Bos
Minister Wouter Bos van Financiën prijst de afspraken die debankiers woensdag hebben gemaakt als ''een unieke stap in de wereld''. Voor zover bekend bij Financiën is het voor het eerst dat een bancaire sector een dergelijk initiatief neemt.

Bos noemt de afspraken een ''belangrijke en goede stap op weg naar herstel van vertrouwen in de financiële sector''.

Vakbond
De grens die banken gaan stellen aan de bonus van hun bestuurders, is een stap in de goede richting, maar niet genoeg. Dat zegt voorzitter Henk van der Kolk van vakbond FNV Bondgenoten.

Ook vakbond De Unie vindt de afspraken een stap in de goede richting. ''Maar die komt wel een beetje laat'', merkt voorzitter Noëlle Haitsma op. ''We zijn intussen een jaar verder. De reorganisaties kwamen wel eerder. De miljoenen die met sommige bonussen gemoeid waren, hadden ook voor een sociaal plan kunnen worden gebruikt.''

Tweede Kamer
De Tweede Kamer is nog lang niet tevreden met de nieuwe afspraken. ''Volstrekt onvoldoende, een bonus van één jaarsalaris is nog veel te hoog. De banken doen dit alleen om onder strengere regels uit te komen. De financiële sector lijkt een Alzheimerpatiënt die de crisis al is vergeten'', sneerde SP-Kamerlid Ewout Irrgang woensdag in een Kamerdebat.

Ook VVD-Kamerlid Frans Weekers is niet tevreden. De variabele beloning is in zijn ogen nog altijd te hoog en de regels gelden niet voor bijvoorbeeld handelaren, die bonussen kregen voor het nemen van grote risico's. ''Ik verwacht van Nederlandse bankiers veel meer dan er nu op tafel ligt.''

Ook de regeringspartijen CDA en PvdA zijn er niet zeker van dat alle ''perverse prikkels'' nu uit het systeem zijn.

Zie ook: dossier Beloningen.