DEN HAAG - Minister Camiel Eurlings (Verkeer) ziet in de regionale initiatieven met spitsmijden ''een nieuwe mentaliteit'' bij werkgevers en werknemers ontstaan.

De nieuwe snelle treinverbinding tussen Amsterdam en Rotterdam, het besluit tot verlenging van de A4 en de aanleg van de tweede Coentunnel zijn slechts ''een onderdeel van het verhaal'', maar nooit voldoende om het fileleed uit te bannen, zei de bewindsman dinsdag op het Nationaal Congres Mobiliteitsmanagement in Den Haag.

Andere oplossingen zijn ook hard nodig, aldus Eurlings, zoals flexibele werktijden, meer thuiswerken en alternatieve vormen van woon-werkverkeer. ''Maar de machine begint te rollen'', zei de bewindsman naar aanleiding van de vele regionale initiatieven met spitsmijden.

Poolfietsen
Zo doen in de regio Haaglanden al veertig werkgevers mee aan het convenant Bereikbaar Haaglanden, een verdubbeling in vergelijking met een jaar eerder. Het doel van de deelnemers is een vermindering van het aantal autokilometers in de spits met 6 procent in 2012.

Inmiddels biedt 70 procent van deze bedrijven flexibele werktijden en alle bedrijven stellen 'poolfietsen' ter beschikking.

Het belonen van automobilisten die de ochtendspits mijden, werkt ook over langere periodes, blijkt uit een proef van negen maanden op de snelweg A12 tussen Gouda en Den Haag. Aan de proef deden achthonderd automobilisten vrijwillig mee.

Het aantal spitsritten van de deelnemers nam in de periode september 2008 tot en met mei dit jaar met ruim 50 procent af. Het traject was verdeeld in twee zones. De deelnemers die de ochtendspits meden, verdienden daar per zone 4 euro mee. Soortgelijke proeven over een veel kortere periode bleken eerder al succesvol.

Trein
Volgens de onderzoekers kan ook een deel van de reizigers in het openbaar vervoer met financiële prikkels worden verleid om de spits te mijden. Dat baseren zij op een proef met 124 deelnemers die regelmatig met de trein reizen op het traject Utrecht-Den Haag.

De deelnemers ruilden hun jaartrajectabonnement om voor een dalurentrajectabonnement en kregen als beloning ongeveer 20 procent van de abonnementsprijs retour. Met de werkgevers, die vaak het abonnement betalen, was afgesproken dat de deelnemers het geld in eigen zak mochten steken.

De onderzoekers benadrukken dan ook dat medewerking van werkgevers essentieel is om veranderingen in mobiliteit te realiseren. Niet alleen door het aanpassen van de werktijden en via vergoedingen van reiskosten, maar ook door het wijzigen van de openingstijden van voorzieningen die mede bepalend zijn voor het dagritme, zoals winkels, kinderdagverblijven, overheidsinstanties en onderwijsinstellingen.