Het kwam te laat, kostte veel meer dan gepland en bij de start regende het al klachten. Op Koninginnedag, bij de poldercrash van Turkish Airlines en in Hoek van Holland faalde de communicatie.

Michel Brinkgreve en Robert Bitter | Logica

Is het terecht dat de gebruikers van het C2000-systeem nu de schuld krijgen? Juist in noodgevallen moet de communicatieapparatuur van politie, brandweer en ambulancepersoneel het altijd doen. Precies om die reden maken zij dan geen gebruik van het GSM/UTMS-netwerk.

Openbare netwerken kunnen altijd, bijvoorbeeld tijdens de nieuwjaarsnacht, door massaal gebruik van het publiek worden platgelegd. Dat is voor hulpverleners onaanvaardbaar en dus kregen zij een eigen netwerk.

Digitaal
Het kost wat, maar dan heb je ook wat. Digitaal, dus nauwelijks afluisterbare communicatie, speciaal ontworpen voor de handhavers van de openbare orde en veiligheid. Dat laatste betekent dat er veel regiemogelijkheden in het systeem zitten. Begeleiden motoragenten een ambulance, dan kunnen politie en ambulancepersoneel onderling communiceren.

Maar bij een grote brand is het doorgaans veel handiger dat brandweer, politie en ambulancepersoneel vooral onderling communiceren en geen last hebben van de gesprekken van de ander. De centrale meldkamer kan dat regelen door verschillende hulpverleners in verschillende groepen te plaatsen.

Kosten
C2000 is altijd onderwerp van felle debatten geweest. Nog vóór de invoering schreef de Rekenkamer een vernietigend rapport over de projectbesturing en de zwaar uit de hand gelopen kosten. Toen het systeem vanaf 2003 geleidelijk werd ingevoerd, klaagden gebruikers vooral over slechte dekking.

Met de oude analoge portofoons betekende slechte dekking 'veel ruis'. Met de nieuwe apparatuur hielpen heel goed luisteren en hard praten niet meer. Ook de dekking was nu digitaal: hij was er of hij was er niet. Politiemensen eisten daarom "absoluut overal dekking".

Dekking
De dekking van C2000 is een echt issue. Het systeem werkt met een lage frequentie. In principe levert dat een groot bereik en ook binnenshuis een veel betere dekking op dan bijvoorbeeld de frequenties waarmee UMTS werkt. Om veiligheidsredenen wordt echter geen gebruik gemaakt van GSM/UMTS-masten. C2000 heeft eigen opstelpunten met onder meer speciale noodstroomvoorzieningen. Goede nieuwe opstelpunten zijn inmiddels echter schaars. En eigen sites zijn bovendien duur.

Om die redenen werkt C2000 met rond de 400 sites, zo'n 10 procent van het aantal waarmee ieder van de GSM-operators werkt. Ondanks die mooie, lage frequentie kan daarom de dekking toch minder zijn dan bij GSM. En absolute dekking is hoe dan ook een illusie.

Capaciteit
Op dit moment ligt vooral de capaciteit van het systeem onder vuur. Bij grote evenementen zoals Lowlands of Parkpop plaatsen mobiele operators tijdelijk zenders bij. Het is dus niet vreemd dat zoiets voor C2000 ook nodig kan zijn om Koninginnedag goed door te komen. In Hoek van Holland lijkt de overbelasting vooral een regieprobleem. Wanneer alle gebruikers in één groep zitten, wordt de totale communicatie sterk beknot.

De analyse dat het systeem verkeerd gebruikt wordt, lijkt laf. Volgens De Telegraaf zijn agenten en brandweerlieden woedend dat ze de schuld krijgen van uitvallen van het systeem. NRC Handelsblad vindt dat de problemen met C2000 nu echt maatregelen van de minister vergen.

Maar als "de computer het gedaan heeft" of "het systeem niet werkt" is het altijd nuttig eerst nog eens naar de organisatie te kijken vóór dat je een ritje naar de kringloopwinkel maakt.

Michel Brinkgreve en Robert Bitter zijn Principal Consultants bij Logica Management Consulting