Deze week mag ik meepraten in een interessant gezelschap aangekondigd als 'een diner aan zee: de toekomst van veranderen'.

Door Rob Wagenaar | ASI Consulting

Ik zit dit jaar 35 jaar in het verandervak. Als organisatieadviseur ben je veel met en voor je cliënten aan het veranderen en ik heb altijd een voorkeur voor die kant van het beroep gehad.

Het veranderen van organisaties is een heerlijk en jong vak. Heerlijk, omdat er nog veel variaties op het thema zijn, elk nieuw boek weer  "de echte waarheid” in zich kan bergen en de wetenschap nog alle kanten opvliegt.

Het is dus veel praktijkkennis en -ervaring en persoonlijke vaardigheid om een boodschap overtuigend te brengen. Een dergelijke situatie levert ook veel bijeenkomsten op van de soort die ik deze week mag bezoeken. Want je weet maar nooit hoe in deze recessietijd het veranderen weer heel anders moet.

Overvloed
Iedereen met een helder verstand en ervaring in het werken op leidinggevend niveau in een organisatie van enige omvang kan zinnige dingen over veranderen zeggen. En in een tijd van scherp koersen om het hoofd boven water te houden, begrijpen velen dat veranderen anders moet dan in een tijd van overvloed.

In het 'nu' betekent veranderen voor velen:
• Snel en slagvaardig zijn
• Overleg met betrokkenen korter en krachtiger, minder tijd voor uitgebreide procedures en inspraak
• Ook slechte boodschappen kunnen en durven brengen en dat menselijk en professioneel doen
• “Out of the box” denken, echte creativiteit toepassen om nieuwe oplossingen te vinden. Want: er is nu ruimte om ook tot invoering te komen
• Naast cost cutting, ook aandacht aan groei geven; na de recessie winnaar willen en kunnen zijn
• Zichtbaar leiderschap verlangen
• Zuigend aangesloten zijn op de “core business” en daarop sturen.

Heeft dit lijstje iets te maken met de toekomst van veranderen? Ik dacht het niet. Veranderen is namelijk altijd context bepaald. Het ontwerpen van de juiste weg om van A naar B te komen is altijd afhankelijk van vele factoren die telkens weer opnieuw ontdekt en gewogen moeten worden.

Continu verandering
Een recessie is dan niet meer of minder dan een crisissituatie waarin veel organisaties zich bevinden en waarin voor veel organisaties dezelfde soort factoren relevant zijn. Toch is er wel wat te zeggen over “de toekomst van het veranderen” .

Zo is een constante van deze tijd, dat de levensduur van organisaties en de manier waarop ze functioneren steeds korter wordt. Veel organisaties zijn eigenlijk continu in verandering. Was dit tot voor kort nog iets waarover geklaagd werd, velen beschouwen dit nu als een feit in hun arbeidsleven. Men raakt eraan gewend en men wordt er vaardig in.

Veranderen is dus iets wat bij voortduring plaatsvindt en niet een speciale situatie die slechts eens in de zoveel tijd plaatsvindt. Voor de veranderprofessionals is dan de uitdaging om een organisatie en haar mensen zo goed mogelijk voor te bereiden op deze uitdaging. “Je werk is niet alleen je werk, maar ook het – bij voortduring - veranderen van je werk.”

Versleten
Een tweede belangrijke element m.b.t. de toekomst van veranderen gaat over het betrekken en meenemen van mensen, liefst alle mensen in de organisatie. De tijd dat de leiding beschikt en beslist (en dat zonder inspraak) is definitief voorbij. Woorden als mondigheid van medewerkers en participatie zijn al versleten frasen.

Het besef dat een geslaagde verandering een verandering van iedereen is en dat er gezamenlijk moet worden opgetrokken, vooraf,tijdens en terugkijkend, is redelijk algemeen geworden. Waar het echter nog vaak aan ontbreekt, is het effectief handen en voeten geven aan dit inzicht. Hierin gaan visie van de leiding, de durf om het samen te doen en kennis van “hoe pak je zoiets aan” hand in hand.

De “toekomst van veranderen” gaat over het op deze wijze leren veranderen door leiding, ondersteuning en alle betrokkenen in en buiten de organisatie.