Heeft Fortis beleggers misleid? Het gaat hier om een potentiële miljardenclaim.

Grimbert Rost van Tonningen | PlusPost, opiniekrant voor sociaal liberalen en ondernemers

Half oktober zullen drie voormalige topbestuurders van Fortis wellicht als 'getuigen' moeten verschijnen om de dramatische koersval van de aandelen van het concern in 2008 toe te lichten. Het gaat daarbij om eventuele misleiding ten opzichte van hun beleggers.

De ex-bestuurders Jean Paul Votron, Gilbert Mittler en Maurice Lippens zijn afgelopen week in België door advocaat Henrik Jan Bos gedagvaard, die optreedt namens een groep boze Nederlandse beleggers.

Lucratief
Afgezien van het feit dat steeds meer advocaten de lucratieve weg vinden om een groep gedupeerden te vertegenwoordigen, waar zij in ieder geval altijd beter van worden, gaat het hier om een potentiële miljardenclaim. Op 13 october dient het verzoek bij de rechtbank in Utrecht om de voormalige coryfeeën te verhoren.

De advocaat meent dat de bestuurders hebben gezegd dat alles goed ging, terwijl ze wisten dat dat niet zo was. Als dit bewezen kan worden en als ook kan worden aangetoond dat commissarissen hiervan op de hoogte waren kunnen ook de Nederlanders Jean Marie Hessels en Klaas Westdijk aan de beurt komen.

De Feiten
Enkele feiten? In april 2007 meldde het banktrio RBS, Santander en Fortis zich om ABN Amro over te nemen. Het relatief kleine Fortis wilde daarbij graag de Nederlandse onderdelen en het vermogensbeheer van Dé Bank verwerven. Kosten voor Fortis: 24 miljard euro, waarvan aandeelhouders 13 miljard moesten opbrengen, die gingen daarmee zonder veel verzet akkoord.

Pikant was daarbij dat Votron door zijn voormalige baas Rijkman Groenink in 2001 niet competent voldoende was geacht om lid van de Raad van Bestuur van ABN Amro te worden. Nu waren de rollen omgedraaid Votron kon nu over het lot van zijn voormalige superieuren beslissen, gesteund door de toen nog machtigste man van België presidentcommissaris Maurice Lippens.

Crisis
In maart 2008 moet Votron miljarden afschrijven als gevolg van de kredietcrisis, tevens blijkt dat Fortis grote moeite heeft de financiering van de overname rond te krijgen. Donkere wolken pakken zich boven Fortis samen. Terwijl de aandeelhouders in 2007 al 33 procent van de waarde van hun bezit kwijt waren, krijgt Votron van de commissarissen nog even een salarisverhoging van 73 procent en een speciale bonus van 2,5 miljoen.

Op 5 juni 2008 laat Votron tijdens een bijeenkomst op het Amsterdamse hoofdkantoor weten dat er met de solvabiliteit van Fortis niets mis is. Tevens wordt door de drie genoemde bestuurders gesteld dat de dividend uitkering niet in gevaar was.

Noodplan
Enkele weken op 26 juni blijkt al het tegendeel, er komt een noodplan, het aandeel verliest weer 20 procent van zijn waarde. Votron moet op 10 juli 2008 met een vertrekbonus van 1,7 miljoen euro aftreden, later gevolgd door cfo Mittler en Baron Lippens.

De rest van de feiten zal ik u besparen behalve de constatering dat Fortis - in 2007 nog ruim dertig miljard euro waard - uiteindelijk technisch failliet door de Benelux-regeringen moest worden overgenomen. Topman Hessels sprak dit jaar nog woedende aandeelhouders toe en meende dat zij meer 'politesse' moesten betrachten, maar die waren niet gecharmeerd van dit corpsbal taalgebruik.

Wanbeleid
Het lijkt uiterst onwaarschijnlijk dat het bestuur in juni 2008 niet volledig op de hoogte was dat Fortis zich aan de overname van ABN Amro had vertild en dat de financiële situatie verergerd door de crisis hopeloos was. Maar dat zal moeten worden bewezen, waarbij of kan blijken dat de bestuurders vergaand incompetent waren dan wel - erger - dat zij wanbeleid hebben gepleegd. Wordt vervolgd.