AMSTERDAM - Het belangrijkste obstakel voor cloud computing is het gebrek aan vertrouwen in de betrouwbaarheid van cloud-diensten. Is de angst voor het uitbesteden van it-diensten terecht? Alan Steele Nicholson en Walter van Holst van it-adviesbureau Mitopics geven opheldering.

Begin dit jaar vonden er routinewerkzaamheden plaats in een van Googles datacenters, toen er iets mis ging met het omleiden van gebruikers van het online softwareprogramma Google Apps. Bedrijven konden hierdoor drie uur lang niet bij hun gegevens. In maart stuitte een Nederlandse ondernemer op een wellicht ernstiger probleem. Hij ontdekte dat een aantal documenten bij Google onbedoeld een gedeelde status hadden gekregen, waardoor ze te lezen waren voor mensen buiten zijn bedrijf.

Sinds vorig jaar waren er nog tien van dit soort storingen bij online diensten van Amazon, Citrix, en Salesforce. Google loste de 'bug' binnen twee weken op, maar het incident betekende een deuk in het vertrouwen in cloud computing.

Voorwaarden
Incidenten komen overal waar computers staan voor, maar Alan Steele Nicholson en Walter van Holst denken dat het aanscherpen van de juridische voorwaarden rond cloud computing veel ellende kan voorkomen. Ze merken dat er "flink meer interesse" is in cloud-diensten, omdat er vooral op infrastructuurniveau veel geld kan worden bespaard. "Relatief grote bedrijven van meer dan 1000 mensen zijn bereid om buiten de deur te kijken", zegt Van Holst.

Om het vertrouwen in leveranciers te vergroten helpen de juristen bij het schrijven van de algemene voorwaarden. Veel afspraken rondom cloud computing zijn volgens hen nog niet zo volwassen als in de reguliere it-sector. Als voorbeeld noemt Steele Nicholson de voorwaarden van de online opslagdienst van Amazon, S3, waarin staat dat Amazon niet verantwoordelijk is voor het verlies van gegevens, 'downtime' en andere storingen.

Valkuil
Ook op andere gebieden zijn er nog juridische vraagtekens. Een van de valkuilen van cloud computing is dat de precieze locatie van bestanden vaak niet duidelijk is, terwijl het voor sommige gegevens verboden is om ze buiten de Europese Unie te bewaren. "Je zou in je contract de garantie kunnen laten opnemen dat je data binnen Europa bewaard blijft", zegt Van Holst.

De grootste cloud-bedrijven zitten in de VS, merkt Van Holst op, terwijl de Amerikaanse overheid zich vooral sinds '11 september' meer bevoegdheden heeft toegeëigend om aan informatie te komen. Concerns die in Europa willen groeien moeten echter rekening houden met de strengere Europese wetten. Zo is computerbedrijf SUN momenteel bezig met een techniek om klanten te garanderen dat altijd kunnen zien waar hun gegevens zich bevinden.

Controleurs
Steele Nicholson: "De huidige wetgeving benadrukt al dat vertrouwelijke gegevens veilig moeten worden opgeboren, en dat er toezicht op moet kunnen worden gehouden. Die verplichtingen kan je niet uitbesteden, ook al gebruik je cloud-diensten". Van Holst belicht dit aspect vanuit de leverancier van een cloud-dienst. "Je wil als Amazon of Google niet continu controleurs over de vloer hebben. Het nieuwe auditproces zal nog wennen worden voor alle partijen."

Naast duidelijkheid over de locatie van gegevens, geven de twee adviseurs nog enkele aandachtspunten om je als bedrijf goed in te dekken tegen problemen met cloud-leveranciers. Ten eerste moeten er heldere afspraken zijn over de gevolgen bij financiële problemen bij de afnemer. Kan je als bedrijf zomaar afgesloten worden van je online gegevens? Steele Nicholson oppert de mogelijkheid om een ('escrow'-)bedrijf in te schakelen dat een kopie van je gegevens bewaart. En hoe vaak kan je als bedrijf je gegevens downloaden?

Aantallen
Van Holst merkt op dat er voordat er bestaande software verhuisd wordt naar de cloud wel eerst goed opgelet moet worden of de softwarelicenties dit wel toestaan. "De huidige modellen zijn gebaseerd op het aantal gebruikers, maar dat werkt in de cloud niet", zegt hij. "Je kan niet blind Windows Vista naar de cloud sturen, dat mag niet van Microsoft." Volgens hem groeien licenties onder invloed van cloud computing meer naar organisatiebrede licenties toe.

Een goede voorbereiding op een eventuele 'echtscheiding' tussen klant en aanbieder is ook geen luxe, zegt Steele Nicholson. "Hoe kom je van een cloud-provider af?". Veel cloud-systemen zijn volgens hem nog niet uitwisselbaar. En verder, hoe kun je garanderen dat verwijderde gegevens ook daadwerkelijk vernietigd worden?

Geen obstakel
Dat door al deze vraagstukken de contracten dikker zullen worden, zien de juristen niet als een obstakel voor de groei van cloud computing. "Op dit moment zijn we in gesprek met een financiële dienstverlener die zijn rekencentra wil uitbesteden," zegt Van Holst. "In die sector wordt door de crisis pas op de plaats gemaakt, maar de bulk van hun werkzaamheden zal uiteindelijk toch gevirtualiseerd worden."