Twee berichten domineerden de economische berichten de afgelopen dag. De Duitse minister van economische zaken Karl-Theodor zu Gutenberg wil zwakke banken onder curatele kunnen plaatsen. 

Door Grimbert Rost van Tonningen | Pluspost

Verder de woede in Frankrijk over 1 miljard Euro gereserveerde bonussen voor management en handelaren bij BNP-Paribas, terwijl die bank kort geleden nog was gered met 5 miljard Euro overheidshulp. Er is iets grondig mis maar wat?

Nationalisatie
Gutenberg - het aanstormende talent van de Beierse CSU - heeft nare ervaringen opgedaan in zijn achterland met Hypo Real Estate in München. De bank, die moest worden genationaliseerd om een faillissement te voorkomen. De Duitse staat moest 100 miljard Euro investeren, via een speciale onteigeningsnoodwet.

Curatele voorkomt in de toekomst dat de staat eigenaar móet worden, wat grote risico's met zich meebrengt, want institutionele beleggers hebben reeds 320 miljoen Euro aan schadeclaims bij 'Hypo' ingediend, omdat het management in het verleden de waarheid heeft verzwegen. De kans bestaat dat deze claims verder zullen oplopen tot 500 miljoen, waar de Staat dan voor mag opdraaien.

Bonussen
De Franse minister Cristine Lagarde wond zich niet alleen op over de bonussen van BNP maar ook over Amerikaanse zakenbanken met als goudhaantje Goldman Sachs, die over de eerste zes maanden ruim 11 miljard dollar aan bonussen uitkeerde. En dat terwijl er veel geld werd verdiend met gokken via goedkoop verkregen overheidsmiddelen. Lagarde wil hierover praten op de komende G20 in Pittsburg. Ook over het oneigenlijk concurrentievoordeel dat ermee wordt behaald.

Senator Schumer van New York wil een einde maken aan het zogenaamde 'flash trading', handel met voorkennis van hondersten seconden in gecomputeriseerde systemen. Daar heeft Goldman Sachs 20 miljard dollar mee verdiend in het tweede kwartaal van dit jaar, waardoor ze versneld in staat waren de verkregen overheidsteun terug te betalen.

Volkswoede
Inmiddels heeft de CEO van Goldman Lloyd Blankfein zijn mensen opgeroepen sober met hun bonussen om te gaan. Ook hij voelt kennelijk dat er nog maar weinig nodig is om de volkswoede tegen de bank te laten keren. Immers de kleine man mag via de staat opdraaien voor het onverantwoordelijke gedrag van bankiers. En dan nu weer gigantische bonussen…?!

Echter zonder internationale afspraken zijn nationale staten kansloos om veel aan de bestaande praktijken te veranderen, want er is zelfs nog geen begin van een oplossing in zicht. Iedere staat zit nog zelf nog wat – suboptimaal - orde op zaken te stellen. Ondeugd vloeit echter altijd naar het laagste punt, net als water.

UBS
Mocht het toch mogelijk zijn om internationale afspraken te maken dan kan misschien ook wat worden gedaan aan banken die helpen met belastingontduiking, zoals het Zwitserse UBS, tot voor kort de grootste bank van Europa, maar nu een reus die ernstig slagzij maakt. Dit zou niet alleen strafbaar moeten worden maar ook de mogelijkheid moeten bieden om tot curatelestelling over te gaan

Het gaat in de meest wezenlijke zin om cultuurverandering. Daarvoor is nieuw management met andere waarden nodig. Oude bestuurders en toezichthouders zijn immers gewend geraakt aan de hiervoor genoemde misstanden. Van hen is geen wezenlijke verandering te verwachten. Maar waar haal je zo snel ander management vandaan, als cultureel zoveel mis is? Nee de vooruitzichten op een beter bankwezen zijn niet goed.