Ziekenhuizen hebben duidelijkheid nodig

De nieuwe kapitaallastenbekostiging heeft bij veel ziekenhuizen een aanzienlijke waardevermindering tot gevolg die leidt tot 'vuiltjes' op de balans. Onzekerheden die vertroebelend werken op de financiële situatie van ziekenhuizen en op het perspectief voor de sector als geheel moeten weggenomen worden.

Door Arjen Hakbijl | PricewaterhouseCoopers

Het wegvallen van oude zekerheden van overheidswege, krappe marges en een onvoorspelbare cashflow, zorgen voor meer risico's in de ziekenhuissector. De beschikbare eigen vermogens zijn niet voldoende om al deze risico's op te vangen en bankiers staan niet in de rij om een financiering aan te bieden.

Om de duurzame financierbaarheid van de ziekenhuissector niet in gevaar te brengen is een duidelijk toekomstperspectief van de sector en een juiste beoordeling van de scherp toegenomen risico's en de werkelijke financiële positie van ziekenhuizen nodig.

Boekwaarderisico's
Wanneer je de resultaten van de jaarrekeningen van ziekenhuizen over 2008 bestudeert dan zijn die nog positief. Maar een toename van de solvabiliteit van 10 procent naar 14 procent is voor 3 procent het gevolg van aangepaste verslaggevingregels over de instandhouding van het vastgoed.

De overige 1 procent is reële groei, maar dan wel inclusief veel nacalculatiebaten en andere incidentele baten uit vorige jaren. Daarmee loopt de solvabiliteit niet in de pas met de snel toenemende risico's als gevolg van bijvoorbeeld herwaardering van vastgoed.

Boekwaarderisico's bestonden niet in de oude situatie, maar in de situatie van vandaag moeten de ziekenhuizen kapitaallasten terugverdienen uit de integrale tarieven voor de DBC's. Maar onduidelijke tarieven samen met het feit dat deze nieuwe situatie nog niet geldt voor alle zorgproducten veroorzaken onzekerheid over de vraag of de boekwaarde wel terugverdiend kán worden.

Als de realiseerbare waarde van het vastgoed lager is dan de boekwaarde moet eind 2009 in de jaarrekeningen een afboeking plaatsvinden tot de berekende realiseerbare waarde. De verwachting is dat de nieuwe kapitaallastenbekostiging bij diverse ziekenhuizen zal leiden tot substantiële waardeverminderingen.

Duidelijkheid
De waardeverminderingen van vastgoed veroorzaken 'vuiltjes' op de balans. Om deze situatie te veranderen is duidelijkheid nodig over hardheidsclausule, overgangsregime en nadeelcompensatie. Alleen dan kunnen de risico's en de financiële positie van ziekenhuizen weer in balans komen en blijven investeringen financierbaar.

Maar duidelijkheid wat betreft de regeling ter compensatie van dergelijke risico's en verliezen is nog ver te zoeken. De hardheidsclausule is door de NZa nog niet definitief uitgewerkt.

Het overgangsregime dat de risico's moest temperen, wordt in de onderhandelingen door zorgverzekeraars vaak buiten werking gesteld. En de nadeelcompensatie van het ministerie is mede afhankelijk van het eigen vermogen en tot nu toe niet concreet ingevuld. De sector heeft dan ook behoefte aan een heldere overgangsregeling met een versnelde afschrijving van 'balansvuiltjes'.

Arjen Hakbijl is als partner aan PricewaterhouseCoopers verbonden en gespecialiseerd in de gezondheidszorgsector.

Tip de redactie