Handtekeningen voor cruciale pijpleiding

ANKARA/BRUSSEL - Toppolitici zetten maandag in de Turkse hoofdstad Ankara handtekeningen om een begin te maken met de belangrijke gasleiding Nabucco.

De leiding kan gas toevoeren naar Europa via Turkije vanuit landen als Georgië, Irak en Syrië. De buis van 3300 kilometer kan 31 miljard kubieke meter gas per jaar naar Europa brengen: goed voor 5 tot 10 procent van het Europese gasverbruik over tien jaar.

Afhankelijk
Vooral landen in Zuidoost-Europa kijken reikhalzend uit naar de nieuwe gasleiding. Die zal hen minder afhankelijk maken van Rusland, nu hun enige gasleverancier. Als Rusland de gaskraan bij Oekraïne dichtdraait, zoals in januari gebeurde, hebben bijvoorbeeld Griekenland en Hongarije geen alternatieve aanvoerbuizen.

De EU zoekt al tijden naarstig naar nog meer andere energieaanvoer. Zo zijn er ook buizen gepland via de Oostzee en vanuit Noord-Afrika.

Overeenkomst
De overeenkomst voor de Nabucco-lijn krijgt maandag de handtekeningen uit de vijf landen op de route: Turkije, Bulgarije, Roemenië, Hongarije en Oostenrijk. Om het grote belang voor heel Europa aan te geven, gaat ook voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie naar Ankara voor de ondertekening.

Het akkoord bezegelt allerlei juridische afspraken. Belangrijkste is dat de landen toezeggen dat ze de toevoer niet zullen onderbreken. De landen mogen ook geen speciale doorvoerbelastingen opleggen.

Iran
Nieuw is dat exploitanten van de buis (onder wie het Duitse RWE en het Oostenrijkse OMV) mogen kiezen uit drie van vier mogelijke beginpunten voor de buis. De pijpleiding kan in Oost-Turkije zowel aansluiten op Georgië (voor verdere verbinding met Azerbeidzjan) als op Iran, Irak en Syrië. Aansluiting op Iran is onwaarschijnlijk: het land is politiek zeer omstreden en bovendien voert het geen gas uit.

De overeenkomst gaat niet in op de Turkse eis dat het 15 procent van het doorgevoerde gas mag aftappen voor eigen gebruik. Dat moeten handelaren later nog uitvechten, vindt de Europese Commissie.

Wederzijds
Wel is op Turks verzoek vastgelegd dat de gastoevoer omgekeerd kan worden: Europa kan gas aan Turkije leveren, als dat nodig is door blokkades elders.

Na het juridisch akkoord van maandag moeten er nog afspraken komen over de financiering en de gasaankopen. Geen probleem, verwachten bronnen bij de Europese Commissie. De bouw is zo rendabel dat bankiers in de rij zouden staan voor de benodigde 7,9 miljard euro. De Europese Commissie heeft 200 miljoen euro beloofd uit het economisch herstelplan. Dit geld is bedoeld voor bestelling van staal, compressoren en andere benodigdheden in 2009 en 2010.

Voorraad
En de regio bulkt van het gas. Vooral in landen als Turkmenistan is zo veel aardgas, dat het de buis makkelijk meer dan dertig jaar kan vullen.

Tip de redactie